Mô hình: Đặc trưng tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở 2 miền Nam - Bắc và các nhân tố ảnh hưởng
Ghi chú:
+: có
-: Không có
(+): một số nơi trong miền có
Số lượng dấu + chỉ mức độ nhiều/ít
 |
TRUNG TÂM VĂN HÓA HỌC LÝ LUẬN VÀ ỨNG DỤNG DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC ĐỌC SÁCH làm cho con người hoàn bị, ĐÀM LUẬN tạo nên con người sẵn sàngvà VIẾT LÁCH tạo thành con người chính xác. |
|
Francis Bacon |
Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
24 bài viết
• Bạn đang xem trang 2 / 3 trang • 1, 2, 3
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Thứ 3 05/03/13 22:46
Bài tập thực hành 5: Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài của mình để lập bảng (bắt buộc), lập mô hình và lập thuật giải (nếu có).
Mô hình: Đặc trưng tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở 2 miền Nam - Bắc và các nhân tố ảnh hưởng
Ghi chú:
+: có
-: Không có
(+): một số nơi trong miền có
Số lượng dấu + chỉ mức độ nhiều/ít
Mô hình: Đặc trưng tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở 2 miền Nam - Bắc và các nhân tố ảnh hưởng
Ghi chú:
+: có
-: Không có
(+): một số nơi trong miền có
Số lượng dấu + chỉ mức độ nhiều/ít
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Thứ 3 05/03/13 23:09
[size=150]
Bài tập thực hành 6:Chọn một khái niệm trong đề tài, làm 1 định nghĩa.
Em chọn khái niệm “tín ngưỡng” để định nghĩa.
• B1: Tìm tất cả những định nghĩa hiện có về khái niệm.
• B2: Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa.
B1 + B2 em làm gộp sẽ ra như vầy:
Tạm thời em thấy các định nghĩa chưa được ưng ý lắm. Vì vậy sẽ sang bước 3.
• B3: Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung sữa chữa.
Những nét nghĩa chung của một tín ngưỡng mà mọi người thường thấy đó là niềm tin vào một thế lực siêu nhiên nào đó khi con người chưa đủ khả năng nhận thức sự thật về nó. Ngoài ra còn có trường hợp cộng đồng người sẽ suy tôn, gán cho một nhân vật, một hiện tượng nào đó những giá trị thần thánh, thiêng liêng, mục đích của việc này là để tìm nơi thỏa mãn nhu cầu tâm linh (nương tựa, cầu xin được hạnh phúc, bình yên…). Điều này đặc biệt đúng đối với dân tộc Việt Nam, khi nhân dân ta có truyền thống “phong thánh” cho những người có công với đất nước để thể hiện lòng tri ân và cũng vì nhu cầu tâm linh. Và cuối cùng là có sự thờ phụng đối với niềm tin, sự ngưỡng vọng của mình.
Như vậy chỉ còn 4 định nghĩa để có thể tiếp tục xem xét (trên cơ sở các định nghĩa có đề cập đến 1 trong 3 nét nghĩa chính trên). Chúng ta có thể thấy qua bảng dưới đây:
• B4: Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng.
• B5: Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Đặc trưng giống: Niềm tin
• B6: Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
Đặc trưng loài:
- Khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích được thế lực siêu nhiên
- Khi con người cần nương tựa tâm linh nên đã gán cho người/sự vật/hiện tượng những giá trị thần thánh, thiêng liêng.
- Có sự thờ phụng
Tổng hợp 5 & 6 thành 1 định nghĩa sơ bộ:
Tín ngưỡng là niềm tin có sự thờ phụng một thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích về nó hoặc khi con người cần có nơi thỏa mãn nhu cầu tâm linh nên đã gán cho một người/hiện tượng/sự vật nào đó những giá trị thần thánh, thiêng liêng.
• B7: Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.
Kết quả cuối cùng: Tín ngưỡng là niềm tin có sự tôn thờ một bản chất siêu nhiên nào đó khi con người chưa đủ trí tuệ để nhận thức thực tiễn, hoặc do con người gán cho một nhân vật/hiện tượng nào đó những giá trị thần thánh để thỏa mãn nhu cầu tâm linh.
[/size]Em chọn khái niệm “tín ngưỡng” để định nghĩa.
• B1: Tìm tất cả những định nghĩa hiện có về khái niệm.
• B2: Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa.
B1 + B2 em làm gộp sẽ ra như vầy:
Tạm thời em thấy các định nghĩa chưa được ưng ý lắm. Vì vậy sẽ sang bước 3.
• B3: Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung sữa chữa.
Những nét nghĩa chung của một tín ngưỡng mà mọi người thường thấy đó là niềm tin vào một thế lực siêu nhiên nào đó khi con người chưa đủ khả năng nhận thức sự thật về nó. Ngoài ra còn có trường hợp cộng đồng người sẽ suy tôn, gán cho một nhân vật, một hiện tượng nào đó những giá trị thần thánh, thiêng liêng, mục đích của việc này là để tìm nơi thỏa mãn nhu cầu tâm linh (nương tựa, cầu xin được hạnh phúc, bình yên…). Điều này đặc biệt đúng đối với dân tộc Việt Nam, khi nhân dân ta có truyền thống “phong thánh” cho những người có công với đất nước để thể hiện lòng tri ân và cũng vì nhu cầu tâm linh. Và cuối cùng là có sự thờ phụng đối với niềm tin, sự ngưỡng vọng của mình.
Như vậy chỉ còn 4 định nghĩa để có thể tiếp tục xem xét (trên cơ sở các định nghĩa có đề cập đến 1 trong 3 nét nghĩa chính trên). Chúng ta có thể thấy qua bảng dưới đây:
• B4: Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng.
• B5: Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Đặc trưng giống: Niềm tin
• B6: Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
Đặc trưng loài:
- Khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích được thế lực siêu nhiên
- Khi con người cần nương tựa tâm linh nên đã gán cho người/sự vật/hiện tượng những giá trị thần thánh, thiêng liêng.
- Có sự thờ phụng
Tổng hợp 5 & 6 thành 1 định nghĩa sơ bộ:
Tín ngưỡng là niềm tin có sự thờ phụng một thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích về nó hoặc khi con người cần có nơi thỏa mãn nhu cầu tâm linh nên đã gán cho một người/hiện tượng/sự vật nào đó những giá trị thần thánh, thiêng liêng.
• B7: Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.
Kết quả cuối cùng: Tín ngưỡng là niềm tin có sự tôn thờ một bản chất siêu nhiên nào đó khi con người chưa đủ trí tuệ để nhận thức thực tiễn, hoặc do con người gán cho một nhân vật/hiện tượng nào đó những giá trị thần thánh để thỏa mãn nhu cầu tâm linh.
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Thứ 2 11/03/13 16:51
Bài tập thực hành 7: Chọn 1 cặp đối tượng, lập bảng so sánh và đưa lên diễn đàn.
Bảng so sánh: TÍN NGƯỠNG - TÔN GIÁO
Bảng so sánh: TÍN NGƯỠNG - TÔN GIÁO
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi ngocanh » Thứ 5 14/03/13 20:06
Tui có một chút ý kiến về định nghĩa của Hạnh Trang:
Đầu tiên là ở cả hai sơ đồ, không cần phải có đặc trưng "có sự tôn thờ", bởi vì tui nghĩ nó là yếu tố phái sinh của "niềm tin vào thế lực siêu nhiên" và cũng không phân biệt được gì với khái niệm rất gần nó là "tôn giáo".
Còn ở sơ đồ bên tay phải thì tui cho rằng đặc trưng "do con người gán cho những giá trị thần thánh" cũng hông phải là đặc trưng tiêu biểu.
Nói tóm lại, tui đồng ý với phần tín ngưỡng là niềm tin vào thế lực siêu nhiên để thỏa mãn nhu cầu tâm linh khi con người chưa đủ trí tuệ lí giải thực tiễn.
Tuy nhiên, tui thấy vẫn còn thiếu một đặc trưng nào đó để phân biệt tín ngưỡng và tôn giáo, bởi tôn giáo cũng có những đặc trưng này. Có thể là giáo lý, kinh điển chăng?
Chúc bà xây dựng được một định nghĩa cần và đủ, hic...
Đầu tiên là ở cả hai sơ đồ, không cần phải có đặc trưng "có sự tôn thờ", bởi vì tui nghĩ nó là yếu tố phái sinh của "niềm tin vào thế lực siêu nhiên" và cũng không phân biệt được gì với khái niệm rất gần nó là "tôn giáo".
Còn ở sơ đồ bên tay phải thì tui cho rằng đặc trưng "do con người gán cho những giá trị thần thánh" cũng hông phải là đặc trưng tiêu biểu.
Nói tóm lại, tui đồng ý với phần tín ngưỡng là niềm tin vào thế lực siêu nhiên để thỏa mãn nhu cầu tâm linh khi con người chưa đủ trí tuệ lí giải thực tiễn.
Tuy nhiên, tui thấy vẫn còn thiếu một đặc trưng nào đó để phân biệt tín ngưỡng và tôn giáo, bởi tôn giáo cũng có những đặc trưng này. Có thể là giáo lý, kinh điển chăng?
Chúc bà xây dựng được một định nghĩa cần và đủ, hic...
"Nơi nào có tình thương yêu, thì nơi đó luôn có những điều kỳ diệu" (Loilla Cather)
(.◕‿◕.)
(.◕‿◕.)
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Thứ 5 14/03/13 21:28
@ngocanh: làm về "óc thiết thực" có khác, cảm ơn góp ý rất ... thiết thực của bà nha, hehe. (Chờ mãi mới có người comment, khoái quá >_< )
Mấy tuần nay tui cũng rất băn khoăn ở khâu định nghĩa. Vì mấy định nghĩa phương Tây thì ngắn gọn, đem ra làm định nghĩa thì rất khỏe, khỏi xây dựng chi cho mệt, nhưng khi đem so với thực tế ở VN thì thấy hơi thiếu. Đặc trưng ở nước mình ngoài tín ngưỡng sùng bái các hiện tượng tự nhiên ("niềm tin vào các thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ trí tuệ để nhận thức thực tiễn" đó); còn có tín ngưỡng sùng bái con người, thích "phong Thánh" cho những người có công với đất nước, sơ sơ có Thánh Tản, Thánh Gióng, Thánh Trần... Vì tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần dựa trên cơ sở tín ngưỡng thờ nhân thần, nên tui mới xây dựng thêm 1 đặc trưng không tiêu biểu cho thế giới nhưng lại tồn tại ở VN, làm cho định nghĩa thêm dài ra, tự tạo "1 định nghĩa để làm việc" cho bài của mình.
Phần có sự thờ phụng tôi vẫn muốn giữ nguyên. Cứ im im không biểu thị ra hình thức thờ phụng, không sì sụp lễ bái thì làm sao người ta biết nó là tín ngưỡng? (kakaka) Mấy cái miếu Ngũ hành nương nương làm người ta nhận ra rằng đã từng 1 thời có sự tồn tại của niềm tin sơ khai ở người xưa vào các yếu tố cấu thành nên thế giới. Hoặc là có thể người ta tin có ma, cũng là thế lực bí ẩn nhưng không đi thờ ma nên không thấy có tín ngưỡng thờ ma chăng?
Tôi hết sức đồng ý với bà về việc định nghĩa của tui đã không chỉ ra được sự khác biệt giữa tín ngưỡng và khái niệm dễ nhầm lẫn với nó là tôn giáo. Tôi sẽ xem xét lại phần này và cân nhắc cả những phần trên nữa để làm ra một định nghĩa tốt hơn.
Thật lòng cảm ơn bà rất nhiều vì góp ý rất xác đáng và rất thiết thực của bà. ^0^ (chuzz)
Mấy tuần nay tui cũng rất băn khoăn ở khâu định nghĩa. Vì mấy định nghĩa phương Tây thì ngắn gọn, đem ra làm định nghĩa thì rất khỏe, khỏi xây dựng chi cho mệt, nhưng khi đem so với thực tế ở VN thì thấy hơi thiếu. Đặc trưng ở nước mình ngoài tín ngưỡng sùng bái các hiện tượng tự nhiên ("niềm tin vào các thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ trí tuệ để nhận thức thực tiễn" đó); còn có tín ngưỡng sùng bái con người, thích "phong Thánh" cho những người có công với đất nước, sơ sơ có Thánh Tản, Thánh Gióng, Thánh Trần... Vì tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần dựa trên cơ sở tín ngưỡng thờ nhân thần, nên tui mới xây dựng thêm 1 đặc trưng không tiêu biểu cho thế giới nhưng lại tồn tại ở VN, làm cho định nghĩa thêm dài ra, tự tạo "1 định nghĩa để làm việc" cho bài của mình.
Phần có sự thờ phụng tôi vẫn muốn giữ nguyên. Cứ im im không biểu thị ra hình thức thờ phụng, không sì sụp lễ bái thì làm sao người ta biết nó là tín ngưỡng? (kakaka) Mấy cái miếu Ngũ hành nương nương làm người ta nhận ra rằng đã từng 1 thời có sự tồn tại của niềm tin sơ khai ở người xưa vào các yếu tố cấu thành nên thế giới. Hoặc là có thể người ta tin có ma, cũng là thế lực bí ẩn nhưng không đi thờ ma nên không thấy có tín ngưỡng thờ ma chăng?
Tôi hết sức đồng ý với bà về việc định nghĩa của tui đã không chỉ ra được sự khác biệt giữa tín ngưỡng và khái niệm dễ nhầm lẫn với nó là tôn giáo. Tôi sẽ xem xét lại phần này và cân nhắc cả những phần trên nữa để làm ra một định nghĩa tốt hơn.
Thật lòng cảm ơn bà rất nhiều vì góp ý rất xác đáng và rất thiết thực của bà. ^0^ (chuzz)
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Thứ 7 16/03/13 9:07
SỬA LẠI BÀI TẬP THỰC HÀNH 3:
Bài tập thực hành 3: Vận dụng tất cả những gì đã học để định vị đối tượng và lập đề cương chi tiết cho đề tài đã chọn.
Định vị đối tượng:
Đề cương chi tiết:
DẪN NHẬP
1) Lý do chọn đề tài
Từ xưa đến nay, câu thành ngữ “Tháng 8 giỗ Cha, tháng 3 giỗ Mẹ” đã đi sâu vào tâm thức dân gian mỗi người dân Việt Nam. Trong khi có rất nhiều công trình nghiên cứu công phu về “Mẹ” – Đạo Mẫu thì mảng đề tài về “Cha” – tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần (Trần Hưng Đạo) hầu như vẫn còn nhiều bỏ ngỏ. Những tác phẩm nghiên cứu về tín ngưỡng này thường chỉ được điểm qua như một chương nhỏ trong các công trình viết về văn hóa tín ngưỡng, và phần lớn đều thiên về các nghi thức lễ hội đền Trần ở miền Bắc. Trên thực tế, không gian thiêng của Đức Thánh Trần trải dài từ Bắc đến Nam. Người viết chọn nghiên cứu tín ngưỡng này trong không gian văn hóa Nam Bộ để thấy được sự khác biệt vùng miền và giao lưu tiếp biến văn hóa, còn chọn TP. Hồ Chí Minh để khảo sát vì đây là nơi tập trung nhiều thể loại lễ hội văn hóa hơn cả trong toàn miền Nam, và cũng vì đền thờ Trần Hưng Đạo lớn nhất khu vực Nam Bộ được đặt ở đây.
2) Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những đặc trưng của tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ, qua đó thấy được những nét văn hóa tiêu biểu của vùng đất này.
3) Lịch sử vấn đề
Hiện nay việc nghiên cứu về tín ngưỡng Đức Thánh Trần vẫn chưa có công trình riêng cụ thể, thường là một chương hoặc 1 phần trong các sách nghiên cứu về văn hóa tín ngưỡng. Điểm chung ở hầu hết các tác phẩm này là hầu như chỉ đề cập đến tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở miền Bắc, thỉnh thoảng có sách nói qua ở miền Nam nhưng chỉ là vài dòng giới thiệu. Một số sách có đề cập đến tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần có thể kể đến như sau:
- Hành trình lễ hội Việt Nam, Phạm Trình – Trần Minh (biên soạn), NXB. Đồng Nai, 2012.
- Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng ở Việt Nam, Ngô Đức Thịnh (chủ biên), NXB. Trẻ, TP. HCM, 2012.
- Tục thờ Thánh – Mẫu ở Việt Nam (tháng 8 tiệc Cha, tháng 3 tiệc Mẫu), Vũ Ngọc Khánh, NXB. Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2012.
- Văn hóa Việt Nam truyền thống một góc nhìn, Nguyễn Thừa Hỷ, NXB. Thông tin và truyền thông, Hà Nội, 2012.
- Nhận diện bản sắc văn hóa qua lễ hội truyền thống người Việt, Nguyễn Quang Lê, NXB. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2011.
- Việt Nam văn hóa sử cương (1938/2010), Đào Duy Anh, NXB. Thời Đại, Hà Nội, 2010.
4) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ.
+ Phạm vi nghiên cứu: Định vị đối tượng theo hệ tọa độ CKT:
- Chủ thể: Như trên, đề tài nghiên cứu tín ngưỡng này ở toàn vùng Nam Bộ. Vì đây là tín ngưỡng bản địa xuất phát từ tộc người Việt nên chủ thể chính sẽ là người Việt ở Nam Bộ.
- Không gian: Nam Bộ.
- Thời gian: Từ xưa đến nay. (Tức là từ lúc vùng đất Nam Bộ mới hình thành cách đây trên dưới 300 năm)
5) Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
+ Ý nghĩa khoa học: Nếu thành công, đề tài sẽ đóng góp thêm về mặt tư liệu và cách nhìn hệ thống hơn cho việc nghiên cứu tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Việt Nam nói chung và vùng văn hóa Nam Bộ nói riêng.
+ Ý nghĩa thực tiễn: Bên cạnh Đạo Mẫu, tín ngưỡng thờ vua Hùng và các tín ngưỡng thờ nhân thần khác thì thì tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần cũng là một nét văn hóa hết sức độc đáo của Việt Nam, có sức lan tỏa đến cả cộng đồng lính Thủy quân người Việt ở hải ngoại như Úc, Mỹ. Đề tài mong muốn góp thêm những những thông tin có ích và như một bước gợi ý cho những ai muốn nghiên cứu sâu hơn về tín ngưỡng này.
6) Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
+ Phương pháp nghiên cứu: phương pháp so sánh (dùng trong so sánh tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ và các vùng miền khác, ở TP. HCM và các tỉnh khác ở miền Nam), phương pháp hệ thống (dùng trong tìm kiếm và tổng hợp tài liệu), phương pháp dịch lý (dùng để tìm ra tri thức mới), phương pháp định tính (dự kiến sẽ dùng phương pháp quan sát và phỏng vấn sâu).
+ Nguồn tư liệu: Nguồn tư liệu dự kiến sẽ lấy trên sách vở, báo chí, Internet, tổng cục thống kê, website các Sở văn hóa – thể thao – du lịch ở địa phương, kết hợp tư liệu điền dã trong khả năng cho phép.
7) Bố cục của luận văn
BỐ CỤC:
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục của luận văn
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Tín ngưỡng và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần
1.2. Tổng quan vùng văn hóa Nam Bộ và TP. HCM
1.3. Tín ngưỡng thờ Đức Thành Trần ở Nam Bộ nhìn từ chủ thể, trong không gian và thời gian văn hóa
Tiểu kết
CHƯƠNG 2: TÍN NGƯỠNG THỜ ĐỨC THÁNH TRẦN TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA VẬT CHẤT CỦA NGƯỜI DÂN NAM BỘ
2.1. Kiến trúc thờ tự
2.2. Tượng đài
Tiểu kết
CHƯƠNG 3: TÍN NGƯỠNG THỜ ĐỨC THÁNH TRẦN TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TINH THẦN CỦA NGƯỜI DÂN NAM BỘ
3.1. Lễ hội
3.2. Phong tục
3.3. Văn học dân gian
Tiểu kết
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Bài tập thực hành 3: Vận dụng tất cả những gì đã học để định vị đối tượng và lập đề cương chi tiết cho đề tài đã chọn.
Định vị đối tượng:
Đề cương chi tiết:
DẪN NHẬP
1) Lý do chọn đề tài
Từ xưa đến nay, câu thành ngữ “Tháng 8 giỗ Cha, tháng 3 giỗ Mẹ” đã đi sâu vào tâm thức dân gian mỗi người dân Việt Nam. Trong khi có rất nhiều công trình nghiên cứu công phu về “Mẹ” – Đạo Mẫu thì mảng đề tài về “Cha” – tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần (Trần Hưng Đạo) hầu như vẫn còn nhiều bỏ ngỏ. Những tác phẩm nghiên cứu về tín ngưỡng này thường chỉ được điểm qua như một chương nhỏ trong các công trình viết về văn hóa tín ngưỡng, và phần lớn đều thiên về các nghi thức lễ hội đền Trần ở miền Bắc. Trên thực tế, không gian thiêng của Đức Thánh Trần trải dài từ Bắc đến Nam. Người viết chọn nghiên cứu tín ngưỡng này trong không gian văn hóa Nam Bộ để thấy được sự khác biệt vùng miền và giao lưu tiếp biến văn hóa, còn chọn TP. Hồ Chí Minh để khảo sát vì đây là nơi tập trung nhiều thể loại lễ hội văn hóa hơn cả trong toàn miền Nam, và cũng vì đền thờ Trần Hưng Đạo lớn nhất khu vực Nam Bộ được đặt ở đây.
2) Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những đặc trưng của tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ, qua đó thấy được những nét văn hóa tiêu biểu của vùng đất này.
3) Lịch sử vấn đề
Hiện nay việc nghiên cứu về tín ngưỡng Đức Thánh Trần vẫn chưa có công trình riêng cụ thể, thường là một chương hoặc 1 phần trong các sách nghiên cứu về văn hóa tín ngưỡng. Điểm chung ở hầu hết các tác phẩm này là hầu như chỉ đề cập đến tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở miền Bắc, thỉnh thoảng có sách nói qua ở miền Nam nhưng chỉ là vài dòng giới thiệu. Một số sách có đề cập đến tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần có thể kể đến như sau:
- Hành trình lễ hội Việt Nam, Phạm Trình – Trần Minh (biên soạn), NXB. Đồng Nai, 2012.
- Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng ở Việt Nam, Ngô Đức Thịnh (chủ biên), NXB. Trẻ, TP. HCM, 2012.
- Tục thờ Thánh – Mẫu ở Việt Nam (tháng 8 tiệc Cha, tháng 3 tiệc Mẫu), Vũ Ngọc Khánh, NXB. Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2012.
- Văn hóa Việt Nam truyền thống một góc nhìn, Nguyễn Thừa Hỷ, NXB. Thông tin và truyền thông, Hà Nội, 2012.
- Nhận diện bản sắc văn hóa qua lễ hội truyền thống người Việt, Nguyễn Quang Lê, NXB. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2011.
- Việt Nam văn hóa sử cương (1938/2010), Đào Duy Anh, NXB. Thời Đại, Hà Nội, 2010.
4) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ.
+ Phạm vi nghiên cứu: Định vị đối tượng theo hệ tọa độ CKT:
- Chủ thể: Như trên, đề tài nghiên cứu tín ngưỡng này ở toàn vùng Nam Bộ. Vì đây là tín ngưỡng bản địa xuất phát từ tộc người Việt nên chủ thể chính sẽ là người Việt ở Nam Bộ.
- Không gian: Nam Bộ.
- Thời gian: Từ xưa đến nay. (Tức là từ lúc vùng đất Nam Bộ mới hình thành cách đây trên dưới 300 năm)
5) Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
+ Ý nghĩa khoa học: Nếu thành công, đề tài sẽ đóng góp thêm về mặt tư liệu và cách nhìn hệ thống hơn cho việc nghiên cứu tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Việt Nam nói chung và vùng văn hóa Nam Bộ nói riêng.
+ Ý nghĩa thực tiễn: Bên cạnh Đạo Mẫu, tín ngưỡng thờ vua Hùng và các tín ngưỡng thờ nhân thần khác thì thì tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần cũng là một nét văn hóa hết sức độc đáo của Việt Nam, có sức lan tỏa đến cả cộng đồng lính Thủy quân người Việt ở hải ngoại như Úc, Mỹ. Đề tài mong muốn góp thêm những những thông tin có ích và như một bước gợi ý cho những ai muốn nghiên cứu sâu hơn về tín ngưỡng này.
6) Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
+ Phương pháp nghiên cứu: phương pháp so sánh (dùng trong so sánh tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ và các vùng miền khác, ở TP. HCM và các tỉnh khác ở miền Nam), phương pháp hệ thống (dùng trong tìm kiếm và tổng hợp tài liệu), phương pháp dịch lý (dùng để tìm ra tri thức mới), phương pháp định tính (dự kiến sẽ dùng phương pháp quan sát và phỏng vấn sâu).
+ Nguồn tư liệu: Nguồn tư liệu dự kiến sẽ lấy trên sách vở, báo chí, Internet, tổng cục thống kê, website các Sở văn hóa – thể thao – du lịch ở địa phương, kết hợp tư liệu điền dã trong khả năng cho phép.
7) Bố cục của luận văn
Bố cục luận văn chia làm 3 chương, có tính đến sự cân đối trong dung lượng cho các chương và sau mỗi chương đều có tiểu kết để người đọc dễ theo dõi.
Chương 1 nói về các vấn đề chung làm cơ sở cho lý luận và thực tiễn như các khái niệm về tín ngưỡng và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần, các đặc trưng văn hóa vùng miền và tiểu vùng chọn khảo sát, đồng thời định vị đối tượng nghiên cứu trong hệ tọa độ văn hóa: chủ thể - không gian – thời gian để đảm bảo đúng mục đích nghiên cứu.
Chương 2 đi vào nghiên cứu tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần trong đời sống văn hóa vật chất (chủ yếu qua các công trình kiến trúc và tượng đài) người dân Nam Bộ thông qua khu vực khảo sát chủ yếu ở TP. HCM, so sánh đối chiếu với một số vùng khác để thấy rõ hơn đặc điểm của tín ngưỡng này trong văn hóa vật chất ở Nam Bộ.
Chương 3 nói đến tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần trong đời sống văn hóa tinh thần (chủ yếu thể hiện trong phong tục tập quán, lễ hội và văn học dân gian) của người dân Nam Bộ, kết hợp so sánh để thấy rõ hơn đặc điểm tín ngưỡng này trong văn hóa tinh thần ở Nam Bộ.
Chương 1 nói về các vấn đề chung làm cơ sở cho lý luận và thực tiễn như các khái niệm về tín ngưỡng và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần, các đặc trưng văn hóa vùng miền và tiểu vùng chọn khảo sát, đồng thời định vị đối tượng nghiên cứu trong hệ tọa độ văn hóa: chủ thể - không gian – thời gian để đảm bảo đúng mục đích nghiên cứu.
Chương 2 đi vào nghiên cứu tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần trong đời sống văn hóa vật chất (chủ yếu qua các công trình kiến trúc và tượng đài) người dân Nam Bộ thông qua khu vực khảo sát chủ yếu ở TP. HCM, so sánh đối chiếu với một số vùng khác để thấy rõ hơn đặc điểm của tín ngưỡng này trong văn hóa vật chất ở Nam Bộ.
Chương 3 nói đến tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần trong đời sống văn hóa tinh thần (chủ yếu thể hiện trong phong tục tập quán, lễ hội và văn học dân gian) của người dân Nam Bộ, kết hợp so sánh để thấy rõ hơn đặc điểm tín ngưỡng này trong văn hóa tinh thần ở Nam Bộ.
BỐ CỤC:
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục của luận văn
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Tín ngưỡng và tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần
1.2. Tổng quan vùng văn hóa Nam Bộ và TP. HCM
1.3. Tín ngưỡng thờ Đức Thành Trần ở Nam Bộ nhìn từ chủ thể, trong không gian và thời gian văn hóa
Tiểu kết
CHƯƠNG 2: TÍN NGƯỠNG THỜ ĐỨC THÁNH TRẦN TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA VẬT CHẤT CỦA NGƯỜI DÂN NAM BỘ
2.1. Kiến trúc thờ tự
2.2. Tượng đài
Tiểu kết
CHƯƠNG 3: TÍN NGƯỠNG THỜ ĐỨC THÁNH TRẦN TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TINH THẦN CỦA NGƯỜI DÂN NAM BỘ
3.1. Lễ hội
3.2. Phong tục
3.3. Văn học dân gian
Tiểu kết
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Thứ 7 16/03/13 9:39
SỬA LẠI BÀI TẬP 4
Bài tập thực hành 4: Sưu tầm tư liệu đa ngành, đa công cụ, đa ngôn ngữ, đa chủng loại, đa phương tiện một cách hệ thống, phục vụ cho đề tài nghiên cứu khoa học đã chọn.
- Sử dụng Document Map để sắp xếp tư liệu sao cho hợp lý. Chụp ảnh đưa lên topic của mình trên diễn đàn.
- Sử dụng Document Map để sắp xếp tư liệu sao cho hợp lý. Chụp ảnh đưa lên topic của mình trên diễn đàn.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Sách
Văn hóa học:
1. Đào Duy Anh, Việt Nam văn hóa sử cương (1938/2010), NXB. Thời Đại, Hà Nội, 2010.
2. Nguyễn Quang Lê, Nhận diện bản sắc văn hóa qua lễ hội truyền thống người Việt, NXB. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2011.
3. Nguyễn Thừa Hỷ, Văn hóa Việt Nam truyền thống một góc nhìn, NXB. Thông tin và truyền thông, Hà Nội, 2012.
4. Nguyễn Văn Huyên, Góp phần nghiên cứu văn hóa Việt Nam (tập 2), NXB. Khoa học xã hội nhân văn, Hà Nội, 1996.
Dân tộc học:
5. Ngô Đức Thịnh (chủ biên), Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng ở Việt Nam, NXB. Trẻ, TP. HCM, 2012.
6. Ngô Đức Thịnh, Văn hóa vùng và phân vùng văn hóa ở Việt Nam, NXB. Trẻ, TP. HCM, 2004.
7. Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục, NXB. Văn học, Hà Nội, 2011.
8. Phạm Trình – Trần Minh (biên soạn), Hành trình lễ hội Việt Nam, NXB. Đồng Nai, 2012.
9. Vũ Ngọc Khánh, Tục thờ Thánh – Mẫu ở Việt Nam (tháng 8 tiệc Cha, tháng 3 tiệc Mẫu), NXB. Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2012.
Từ điển:
10. Mai Thanh Hải, Từ điển tín ngưỡng - tôn giáo thế giới và Việt Nam, NXB. Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2006.
11. Hoàng Phê (chủ biên), Từ điển tiếng Việt, NXB. Từ điển bách khoa, Hà Nội, 2011.
12. Hội đồng quốc gia chỉ đạo và biên soạn, Từ điển bách khoa Việt Nam (quyển 4 T-Z), NXB. Từ điển bách khoa, Hà Nội, 2005.
Pháp luật
13. Ủy ban thường vụ Quốc hội, "Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo và nghị định hướng dẫn thi hành”, NXB. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009.
Kiến trúc
14. UBND TP. HCM và cộng đồng Lyon – Tổng lãnh sự Pháp tại TP. HCM, Sài Gòn 1698 – 1998 Kiến trúc quy hoạch, NXB. TP. HCM, TP. HCM, 1998.
Xã hội học:
15. Võ Thanh Bằng (chủ biên), Tín ngưỡng dân gian ở TP. HCM, NXB. Đại học Quốc gia TP. HCM, TP. HCM, 2008.
Báo:
1. Huỳnh Quốc Thắng, Giá trị văn hóa truyền thống với cuộc sống hiện tại và tương lai dân tộc : Nhân kỷ niệm 697 năm ngày giỗ Đức Thánh Trần Hưng Đạo (1300-1997), báo Sài Gòn Giải Phóng, TP. HCM, ngày 28/09/1997.
2. Tổ chức lễ hội dân tộc: Đền Trần Hưng Đạo (quận 1), báo Sài Gòn Giải Phóng, TP. HCM, ngày 06/02/1998.
3. Lễ giỗ Đức Thánh Trần Hưng Đạo, báo Sài Gòn Giải Phóng, TP. HCM, ngày 30/09/1999
4. Lễ hội dân tộc tại đền Đức Thánh Trần Hưng Đạo, báo Sài Gòn Giải Phóng, TP. HCM, ngày 13/02/2000.
Internet
1. Ngày giỗ Đức Thánh Trần, truy cập ngày truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
http://tamlinh.net.vn/threads/ng%C3%80y ... A%A6n.520/
2. Kim Oanh (2012), Lễ giỗ Đức Thánh Trần tại đền Hồng Sơn, truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
http://vinhcity.gov.vn/?detail=21459&la ... n-hong-son
3. Vương Liêm (2012), Lễ Giỗ lần thứ 712 Đức Thánh Trần được tổ chức trọng thể tại đền thờ số 36 đường Võ Thị Sáu Quận 1, truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
http://ubmttq.hochiminhcity.gov.vn/web/ ... duong.aspx
4. Tra nghĩa từ “tín ngưỡng”, truy cập ngày 04 tháng 03 năm 2013 tại website:
http://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%ADn_n ... E1%BB%A1ng
5. Tuấn Anh (2011), Lễ giỗ Trần Hưng Đạo lần thứ 711, truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
http://www.congan.com.vn/?mod=detnews&c ... &id=397459
Tiếng Anh:
1. Definition: “Belief”, truy cập ngày 04 tháng 03 năm 2013 tại website:
http://www.britannica.com/EBchecked/topic/59442/belief
2. Definition: “Belief”, truy cập ngày 04 tháng 03 năm 2013 tại website:
http://en.wikipedia.org/wiki/Belief
Video
1. Lễ dâng hương và lễ tế Đức Thánh Trần tại Bảo Lộc nhân 710 năm ngày mất, truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
Phần 1: http://www.youtube.com/watch?v=P_sZRdeT ... 7890B89A67
Phần 2:
http://www.youtube.com/watch?v=NxJOv6hP ... 7890B89A67
Phần 3:
http://www.youtube.com/watch?v=sQWY9nte ... 67&index=3
2. Lễ kỷ niệm 710 năm ngày mất của Trần Hưng Đạo (Nam Định), truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
http://www.youtube.com/watch?v=p8m78RTJ0BY
3. Bản tin: “Lễ khai ấn đền Trần (Nam Định) năm 2010, truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
http://www.youtube.com/watch?v=DlpH96xjqmw
4. Diễn xướng hầu bóng tại đền Kiếp Bạc, truy cập ngày 26 tháng 02 năm 2013 tại website:
http://www.youtube.com/watch?v=kD3mrfOXGJ4
DOCUMENT MAP:
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Thứ 7 16/03/13 10:53
SỬA LẠI BÀI TẬP 6:
Bài tập thực hành 6:Chọn một khái niệm trong đề tài, làm 1 định nghĩa.
Định nghĩa khái niệm “Tín ngưỡng”
• B1: Tìm tất cả những định nghĩa hiện có về khái niệm.
• B2: Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa.
B1 + B2 em làm gộp sẽ ra bảng sau:
Tạm thời em thấy các định nghĩa chưa được hoàn chỉnh lắm. Vì vậy sẽ sang bước 3.
• B3: Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung sữa chữa.
Những nét nghĩa chung của một tín ngưỡng mà mọi người thường thấy đó là niềm tin vào một thế lực siêu nhiên nào đó khi con người chưa đủ khả năng nhận thức sự thật về nó. Niềm tin, sự ngưỡng vọng đó được thể hiện ra ngoài qua hình thức thờ phụng. Mặt khác, tín ngưỡng dễ nhầm lẫn với khái niệm tôn giáo (phát triển ở một mức độ cao hơn). Không như tôn giáo, tín ngưỡng chưa có sự hình thành hệ thống giáo hội, chưa có kinh sách và hệ thống giáo lý.
Như vậy chỉ còn 4 định nghĩa để có thể tiếp tục xem xét (trên cơ sở các định nghĩa có đề cập đến 1 trong 3 nét nghĩa chính trên). Chúng ta có thể thấy qua bảng dưới đây:
• B4: Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng.
Ở nước ta, khái niệm tôn giáo - tín ngưỡng đôi khi được sử dụng chung lẫn lộn với nhau, không có sự tách bạch rõ ràng. Chẳng hạn tín ngưỡng thờ Mẫu được tôn xưng thành “đạo Mẫu”, kể cả những tín ngưỡng chỉ có giá trị ở một địa phương nào đó cũng được người ta xếp ngang hàng với tôn giáo và gọi là đạo, chẳng hạn đạo Dừa, đạo Chó, đạo Câm, đạo Ngồi v.v… Có lẽ đặc trưng rõ ràng nhất để phân biệt tín ngưỡng và tôn giáo là tín ngưỡng chưa có một hệ thống giáo hội rõ ràng và hệ thống giáo lý kinh điển như tôn giáo. Chẳng hạn có hội Thánh Trần Hưng Đạo, hội các con nhang thờ Mẫu v.v… nhưng chưa có một “Giáo hội thờ Mẫu” nào với tư cách là một tôn giáo thực sự giống như Giáo hội Phật giáo, Giáo hội Thiên Chúa giáo...
• B5: Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Đặc trưng giống: Niềm tin có sự thờ phụng vào thế lực siêu nhiên
• B6: Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
Đặc trưng loài:
- Khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích được thế lực siêu nhiên
- Chưa hình thành hệ thống giáo hội và giáo lý, kinh điển.
Tổng hợp 5 & 6 thành 1 định nghĩa sơ bộ:
Tín ngưỡng là niềm tin có sự thờ phụng vào một thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích về nó, chưa hình thành hệ thống giáo hội và giáo lý kinh điển.
• B7: Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.
Cụm từ “nhận thức lý trí” có thể rút gọn lại là trí tuệ. Chuyển chỗ các từ ngữ để dễ sắp xếp câu và đọc lên nghe êm tai dễ nhớ hơn, ta có kết quả cuối cùng như sau:
Tín ngưỡng là niềm tin vào thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ trí tuệ để nhận thức thực tiễn, có sự thờ phụng nhưng chưa hình thành hệ thống giáo hội và giáo lý kinh điển.
Bài tập thực hành 6:Chọn một khái niệm trong đề tài, làm 1 định nghĩa.
Định nghĩa khái niệm “Tín ngưỡng”
• B1: Tìm tất cả những định nghĩa hiện có về khái niệm.
• B2: Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa.
B1 + B2 em làm gộp sẽ ra bảng sau:
Tạm thời em thấy các định nghĩa chưa được hoàn chỉnh lắm. Vì vậy sẽ sang bước 3.
• B3: Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung sữa chữa.
Những nét nghĩa chung của một tín ngưỡng mà mọi người thường thấy đó là niềm tin vào một thế lực siêu nhiên nào đó khi con người chưa đủ khả năng nhận thức sự thật về nó. Niềm tin, sự ngưỡng vọng đó được thể hiện ra ngoài qua hình thức thờ phụng. Mặt khác, tín ngưỡng dễ nhầm lẫn với khái niệm tôn giáo (phát triển ở một mức độ cao hơn). Không như tôn giáo, tín ngưỡng chưa có sự hình thành hệ thống giáo hội, chưa có kinh sách và hệ thống giáo lý.
Như vậy chỉ còn 4 định nghĩa để có thể tiếp tục xem xét (trên cơ sở các định nghĩa có đề cập đến 1 trong 3 nét nghĩa chính trên). Chúng ta có thể thấy qua bảng dưới đây:
• B4: Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng.
Ở nước ta, khái niệm tôn giáo - tín ngưỡng đôi khi được sử dụng chung lẫn lộn với nhau, không có sự tách bạch rõ ràng. Chẳng hạn tín ngưỡng thờ Mẫu được tôn xưng thành “đạo Mẫu”, kể cả những tín ngưỡng chỉ có giá trị ở một địa phương nào đó cũng được người ta xếp ngang hàng với tôn giáo và gọi là đạo, chẳng hạn đạo Dừa, đạo Chó, đạo Câm, đạo Ngồi v.v… Có lẽ đặc trưng rõ ràng nhất để phân biệt tín ngưỡng và tôn giáo là tín ngưỡng chưa có một hệ thống giáo hội rõ ràng và hệ thống giáo lý kinh điển như tôn giáo. Chẳng hạn có hội Thánh Trần Hưng Đạo, hội các con nhang thờ Mẫu v.v… nhưng chưa có một “Giáo hội thờ Mẫu” nào với tư cách là một tôn giáo thực sự giống như Giáo hội Phật giáo, Giáo hội Thiên Chúa giáo...
• B5: Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Đặc trưng giống: Niềm tin có sự thờ phụng vào thế lực siêu nhiên
• B6: Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
Đặc trưng loài:
- Khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích được thế lực siêu nhiên
- Chưa hình thành hệ thống giáo hội và giáo lý, kinh điển.
Tổng hợp 5 & 6 thành 1 định nghĩa sơ bộ:
Tín ngưỡng là niềm tin có sự thờ phụng vào một thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ nhận thức lý trí để giải thích về nó, chưa hình thành hệ thống giáo hội và giáo lý kinh điển.
• B7: Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.
Cụm từ “nhận thức lý trí” có thể rút gọn lại là trí tuệ. Chuyển chỗ các từ ngữ để dễ sắp xếp câu và đọc lên nghe êm tai dễ nhớ hơn, ta có kết quả cuối cùng như sau:
Tín ngưỡng là niềm tin vào thế lực siêu nhiên khi con người chưa đủ trí tuệ để nhận thức thực tiễn, có sự thờ phụng nhưng chưa hình thành hệ thống giáo hội và giáo lý kinh điển.
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi ngocanh » Thứ 7 16/03/13 11:31
Hi, thực ra sau khi góp ý với bà thì đúng là tui có suy nghĩ lại, đúng là cụm "có sự tôn thờ" mà bà đã chuyển lại là "có sự thờ phụng" tuy không phân biệt với "Tôn giáo" nhưng có thể phân biệt với những cái khác không có sự thờ phụng. Nói thật, bài tập định nghĩa này là một bài tập rất khó, khó vì phải chọn được những đặc trưng tiêu biểu hổng dư mà cũng hổng thiếu, tui vẫn chưa sửa lại được bài tập về định nghĩa "óc thiết thực" của mình nữa, hic... ^^ Chúc mừng bà!
"Nơi nào có tình thương yêu, thì nơi đó luôn có những điều kỳ diệu" (Loilla Cather)
(.◕‿◕.)
(.◕‿◕.)
Re: Tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần ở Nam Bộ
gửi bởi vuthihanhtrang » Chủ nhật 17/03/13 20:28
@ngocanh: thật sự cảm ơn bà rất nhiều vì đã góp ý cho bài của tui nha. Sau khi bà góp ý, tui cũng suy nghĩ dữ lắm và quyết định xây dựng lại cái định nghĩa "tín ngưỡng" cho bớt dài dòng lê thê, bỏ bớt đi cái phần "gán cho nhân vật nào đó những giá trị thần thánh để nương tựa tâm linh" vốn phổ biến ở nước mình, cái đó sẽ nói ở phần làm nền tảng cho khái niệm "tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần". Cái này đúng là bài tập khó, nhưng theo tui thấy, cũng không cần phải là 1 định nghĩa thật sự hoàn hảo cho mọi trường hợp (nếu thế thì định nghĩa tui mới xây dựng lại cũng out luôn rồi vì nó không hoàn hảo cho hoàn cảnh nước mình). Chỉ cần là một định nghĩa tương đối, đủ để làm nền cho mình làm việc tiếp tục thôi. Không sao đâu, tui tin là sớm muộn gì bà cũng tìm ra được 1 định nghĩa tuyệt vời cho bài của mình mà, cố lên ^_^
"Trăm năm tao ngộ một giờ
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
Tình thương vô tận bất ngờ tái sinh"
-
vuthihanhtrang - Bài viết: 53
- Ngày tham gia: Chủ nhật 11/11/12 22:35
- Cảm ơn: 2 lần
- Được cám ơn: 7 lần
24 bài viết
• Bạn đang xem trang 2 / 3 trang • 1, 2, 3
Quay về Phương pháp học tập và nghiên cứu VHH
Ai đang trực tuyến?
Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến và 3 khách