CHỈNH SỬA - BỔ SUNG BÀI TẬP 3Bài tập 3:
1. Định vị đối tượng
2. Đề cương chi tiết
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
1.1 Lý do khách quanPhật giáo đã có mặt ở Việt Nam hơn hai thế kỷ và ảnh hưởng đến đời sống tinh thần của người dân Việt Nam. Sự du nhập của Phật giáo vào Việt Nam không chỉ tác động một chiều từ tư tưởng đạo Phật đến cư dân Việt Nam mà còn tác động ngược lại từ văn hóa dân tộc vào văn hóa Phật giáo. Như vậy Phật giáo Việt Nam đã hấp thụ và mang trong mình những nét đặc trưng của nền văn hóa dân tộc.
Báo chí vốn ra đời ở Việt Nam vào thế kỷ XIX với sự trợ giúp đắc lực của máy in – văn minh phương Tây. Trong sự giao thoa các nền văn hóa cùng sự phát triển của kỹ thuật văn minh, báo chí và Phật giáo gặp nhau, tác động, chịu ảnh hưởng qua lại với nhau. Song song đó, ở Việt Nam, Báo chí Phật giáo xuất hiện trong phong trào chấn hưng Phật giáo Việt Nam, được gợi lên từ phong trào chấn hưng Phật giáo thế giới và trong điều kiện nền văn học báo chí quốc ngữ đã có những phát triển nhất định. Đồng hành với sự phát triển của đất nước là sự vươn lên mạnh mẽ của hoạt động báo chí cùng giáo lý từ bi, trí tuệ trong đạo Phật dần trở nên quen thuôc với đời sống nhân dân.
Tìm hiểu về những đóng góp của Phật giáo với báo chí Việt Nam ở Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung là tìm hiểu quá trình lịch sử của dân tộc trong sự kết hợp của nền văn hóa phương Đông và văn minh phương Tây. Song song đó, đề tài này cũng góp phần xác định nền báo chí Việt Nam với những đặc trưng riêng và một trong những đặc trưng đó là sự đóng góp của Phật giáo.
1.2 Lý do chủ quanNgười viết đang hoạt động trong lĩnh vực báo chí có sự tiếp nhận văn hóa Phật giáo nên quan tâm và muốn tìm hiểu sâu hơn vấn đề này.
Theo góc nhìn chủ quan, người viết cho rằng trong tương lai, Phật giáo sẽ trở thành chủ đề nóng không chỉ trong lĩnh vực văn hóa mà còn trong các ngành khoa học nghiên cứu khác. Tiêu biểu là các nhà khoa học phương Tây đang trở về tìm hiểu, muốn tiếp cận gần hơn với văn hóa phương Đông thông qua tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo, điển hình là câu chuyện kể của giáo sư Blair T. Spalding trong cuốn sách “Hành trình về phương Đông (NXB Hồng Đức - 2011, Người dịch: Nguyên Phong)
2. Mục đích nghiên cứuĐề tài "Đóng góp của Phật giáo trong báo chí Việt Nam" mong muốn tìm quy luật của sự phát triển Phật giáo trong nền báo chí Việt Nam. Từ đó sẽ thấy được tiến trình vận động của Phật giáo trong nền văn hóa Việt Nam, cụ thể trong lĩnh vực báo chí vào thế kỷ XXI với sự bùng nổ của công nghệ và truyền thông.
3. Lịch sử vấn đề
Những công trình nghiên cứu liên quan:
Báo chí ở Thành phố Hồ Chí Minh - 100 câu hỏi đáp về Gia Định – Sài Gòn TP. Hồ Chí Minh của Trương Ngọc Tường, Nguyễn Ngọc Phan, NXB Tổng hợp TP.HCM, 2007.
Phật giáo ở thành phố - 100 câu hỏi đáp về Gia Định Định – Sài Gòn TP. Hồ Chí Minh của Trần Hồng Liên, NXB Tổng hợp TP.HCM, 2007.
Tài liệu nghiên cứu khoa học: Báo chí Phật giáo tại Việt Nam - Thực trạng và vấn đề - tác giả Lê Thị Hồng Hạnh - 2010 – Chuyên ngành Báo chí, ĐHKHXH & NV, Hà Nội.
Trong quá trình tìm hiểu về lịch sử vấn đề, chúng tôi thấy rằng những công trình trực tiếp liên quan với đề tài “Đóng góp của Phật giáo với báo chí ở TP HCM” thật sự không có trong các đề tài nghiên cứu trước đây. Những công trình nghiên cứu có liên quan đa phần mấp mé giữa hai lĩnh vực, hoặc báo chí Thành phố Hồ Chính Minh hoặc Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh. Riêng trong lĩnh vực báo chí, đã có học viên tìm hiểu nghiên cứu về đề tài về báo chí Phật giáo. Nhưng đây chỉ là một khía cạnh trong vấn đề mà chúng tôi muốn nghiên cứu. Mặt khác, để không đi sâu vào lĩnh vực báo chí hay tôn giáo, chúng tôi muốn xác định lĩnh vực chúng tôi đang tìm hiểu thuộc ngành văn hóa học, nghiên cứu quá trình vận động, phát triển, quy luật của văn hóa Phật giáo mà báo chí ở Thành phố Hồ Chí Minh là phương tiện để chúng tôi xem xét.
Mặc dù có rất ích công trình nghiên cứu trực tiếp liên quan đến vấn đề nhưng đây không phải là một đề tài không thể thực hiện được. Với những dữ kiện rời rạc theo từng chuyên ngành, chúng tôi sẽ tổng hợp và nghiên cứu chiều sâu, bản chất của vấn đề phù hợp với đề tài của chuyên ngành văn hóa. Từ đây, chúng tôi hy vọng sẽ có những đóng góp thiết thực cho công cuộc xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước và những ai quan tâm đến Phật giáo Việt Nam.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứuĐối tượng nghiên cứu là Phật giáo
Phạm vi nghiên cứu:
Chủ thể là con người Việt Nam trải dài trong lịch sử thời kỳ hoang sơ, dựng nước và giữ nước cho đến ngày nay.
Không gian là Thành phố Hồ Chí Minh – thành phố năng động bậc nhất của Việt Nam nhưng không vì vậy thành phố không có cho mình những không gian tĩnh lặng riêng, một không gian “đa nhân cách” như vậy sẽ thích hợp cho việc nghiên cứu với đối tượng là Phật giáo (thiên về âm tính) và phương tiện nghiên cứu là báo chí (thiên về dương tính).
Thời gian nghiên cứu gồm hai giai đoạn, giai đoạn đầu là trước năm 1865, khi chưa có sự xuất hiện của báo chí nhưng đã có sự tồn tại của Phật giáo, giai đoạn sau là từ năm 1865 trở về sau, đó chính là giai đoạn được nghiên cứu kỹ trong đề tài này, còn giai đoạn đầu là cơ sở và tiền để trong việc nghiên cứu.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Ý nghĩa khoa học: Nếu thành công, đề tài sẽ là tài liệu nghiên cứu cho sinh viên, học viên ngành văn hóa học với phân ngành văn hóa tôn giáo và là tài liệu cung cấp kiến thức cho những ai quan tâm đến Phật giáo và báo chí Việt Nam. Ngoài ra, chúng tôi hy vọng đề tài sẽ cung cấp nhiều thông tin có giá trị hỗ trỡ cho những đề tài nghiên cứu khác trong tương lai với những nghiên cứu cùng ngành và liên ngành.
Ý nghĩa thực tiễn: Nếu thành công, đề tài sẽ tìm ra được quy luật vận động của Phật giáo trong báo chí Thành phố Hồ Chí Minh, góp phần xây dựng báo chí Việt Nam ngày thêm vững mạnh và có chỗ đứng trong nhân dân, đặc biệt là nhân dân lao động. Điều này quan trọng vì báo chí là cơ quan ngôn luận của nhà nước có chức năng tư tưởng, giáo dục, giải trí cho công chúng.
6. Phương pháp nghiên cứu & nguồn tư liệu
Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp dịch lý
Phương pháp hệ thống
Phương pháp liên ngành
Phương pháp so sánh – đối chiếu
Phương pháp thống kê – khảo sát
Phương pháp luận cấu trúc – thực chứng
Phương pháp nghiên cứu lịch đại với nghiên cứu đồng đại
Tư liệu – Đề tài nghiên cứu - Sách văn hóa học, báo chí, Phật giáo, về quản lý nhà nước với báo chí và Phật giáo. Ngoài ra, không thể thiếu các tư liệu internet, các thể loại truyền thông mạng, truyền hình, truyền miệng …
7. Bố cục của luận vănGồm ba chương: Chương một với những lý luận cơ bản về Phật giáo trong báo chí Thành phố Hồ Chí Minh, Chương hai đi vào nghiên cứu quá trình báo chí Thành phố Hồ Chí Minh nhận thức Phật giáo và chương ba là sự tác động của Phật giáo với những hoạt động của báo chí Thành phố Hồ Chí Minh
Chương Một: Cơ sở lý luận1. Sự xuất hiện của Phật giáo trong báo chí Việt Nam
2. Tổng quan về báo chí Phật Giáo TP HCM
3. Tiểu kết
Chương Hai: Quá trình báo chí TP HCM tiếp cận và nhận thức Phật giáo1. Báo chí Việt Nam từ 1865 đến 1975
2. Báo chí Việt Nam từ 1975 đến nay
3. Báo chí hiện đại
4. Tiểu kết
Chương Ba: Phật giáo với hoạt động báo chí tại TP HCM1. Phật giáo với đạo đức nghề báo tại TP HCM
2. Phật giáo với chức năng tư tưởng – giáo dục – giải trí của báo chí
3. Phật giáo với tự do báo chí
4. Tiểu kết
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Phụ lục: Báo chí Phật giáo ở TP HCM