Bảo tồn và phát triển làng sơn mài Tương Bình Hiệp tỉnh BD

gửi bởi **thanhthuyk13b** » Thứ 4 15/05/13 13:39

Môn: Phương Pháp Nghiên Cứu Văn Hóa Học
GV: GS.VS.TSKH Trần Ngọc Thêm

BÀI TẬP 1
1. Đề tài: Làng sơn mài Tương Bình Hiệp tỉnh Bình Dương
2. Xác định các cặp phạm trù đối lập:
Tĩnh >< Động
Tinh thần >< Vật chất
Truyền thống >< Hiện đại
Miền Nam >< Miền Trung
Miền Nam >< Miền Bắc
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu:
-Tính tương hiện: Khi nhìn vào một bức tranh sơn mài thì nó là một vật tĩnh nhưng nội dung thể hiện của tác phẩm đó có thể động hoặc tĩnh. Tranh sơn mài không chỉ đem lại những giá trị vật chất trong việc đem lại lợi nhuận cho người bán mà còn là những giá trị tinh thần đối với những người yêu nghệ thuật. Kết hợp từ những kinh nghiệm truyền thống cùng với xu hướng hiện đại hoặc sáng tạo ra chất liệu mới để tạo nên những tác phẩm độc đáo. Do điều kiện tự nhiên của vùng đã cung cấp những nguyên vật liệu phong phú cho việc sáng tạo những tác phẩm sơn mài nổi tiếng không chỉ ở làng nghề tỉnh Bình Dương mà còn ở làng nghề sơn mài của Huế và Nam Định.
-Tính tương hóa: Tranh sơn mài cũng là một tác phẩm nghệ thuật mang tính thẩm mỹ cao, nó đòi hỏi kỹ năng chuyên nghiệp và đặc biệt là lòng yêu nghề. Nhiều họa sĩ đặt hết tâm huyết của mình vào tác phẩm, xem nó như một phần cuộc sống của họ. Có những tác phẩm được hình thành từ những trải nghiệm cuộc sống của chính người họa sĩ ấy hoặc là những hình ảnh về cuộc sống, con người, phong cảnh của Việt Nam.
-Tính hướng hòa: Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, đời sống vật chất càng phát triển thì nhu cầu tinh thần càng phải được gia tăng, khi thưởng thức những bức tranh sơn mài sẽ giúp cho con người lấy lại cân bằng, những giá trị tinh thần là một phần tất yếu trong cuộc sống.

gửi bởi **linhttm** » Thứ 6 24/05/13 8:27

Chào bạn, theo mình thì có một chỗ không ổn trong các cặp phạm trù như sau:
Huế là tên một địa phương nên không thể đem so sánh với cả một khu vực vùng miền như miền Bắc,miền Nam được. Do đó, theo mình ta có thể chọn cặp phạm trù là : Miền Trung >< Miền Nam hoặc Miền Trung >< Miền Bắc, Huế >< Hà Nội hoặc Huế >< Sài Gòn.

gửi bởi **thanhthuyk13b** » Thứ 2 27/05/13 13:31

Cám ơn phần góp ý của bạn, lúc đầu mình cũng hơi phân vân về vấn đề này, đúng là phạm vi của khu vực của miền Bắc và miền Nam rộng hơn rất nhiều so với Huế.
Nếu còn vấn đề gì không hợp lý, bạn góp ý giúp mình. Cám ơn bạn rất nhiều.

gửi bởi **thanhthuyk13b** » Thứ 3 30/07/13 14:09

BÀI TẬP 2
Tên đề tài có:
-Chủ thể: làng sơn mài Tương Bình Hiệp
-Không gian: tỉnh Bình Dương
-Thời gian: Từ thế kỷ XVII cho đến nay
Cấp độ 0 (lĩnh vực nghiên cứu): Mỹ thuật
Cấp độ 1 (chủ thể): làng sơn mài Tương Bình Hiệp
Cấp độ 2 (không gian): tỉnh Bình Dương
Cấp độ 3 (thời gian): Từ thế kỷ XVII cho đến nay

gửi bởi **thanhthuyk13b** » Thứ 3 30/07/13 14:13

BÀI TẬP 3

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài:
1.1 Lý do khách quan:
- Trong cuộc sống, những giá trị vật chất và tinh thần luôn đi cùng nhau. Do đó, trong khi nhu cầu về đời sống vật chất càng phát triển thì nhu cầu đời sống tinh thần cũng tăng theo. Khi nhắc đến giá trị tinh thần không thể không nhắc đến mỹ thuật, mỹ thuật Việt Nam đạt được nhiều thành tựu rực rỡ không chỉ về các tác phẩm nổi tiếng mà còn về các thể loại tranh phong phú.
- Trong đó, tranh sơn mài là một loại nghệ thuật được phát triển từ rất lâu và được nhiều người xem đó là nghệ thuật truyền thống của văn hóa Việt Nam. Các tác phẩm sơn mài là kết quả sáng tạo đặc biệt của người Việt Nam, nó đòi hỏi một quá trình phức tạp, cầu kỳ mà không phải ai cũng có thể làm được. Mặc dù hiện nay chỉ còn tồn tại ba làng nghề sơn mài ở Nam Định, Huế và Bình Dương; nhưng những nghệ nhân và họa sỹ của những vùng đất này đang cố gắng duy trì, bảo tồn và phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Đặc biệt, làng sơn mài Tương Bình Hiệp tỉnh Bình Dương đang cố gắng tìm một vị trí vửng chắc trên thị trường bởi các sản phẩm của làng nghề này không chỉ được biết đến trong nước mà còn được xuất khẩu ra nước ngoài và rất nhiều người yêu thích.
1.2 Lý do chủ quan:
- Việt Nam nổi tiếng với những làng nghề truyền thống phong phú, đa dạng về loại hình. Nhưng với tôi, làng sơn mài Tương Bình Hiệp có một sức thu hút kỳ lạ mặc dù không phải là người làm trong lĩnh vực mỹ thuật. Mỗi tác phẩm không chỉ là những bức tranh mang tính nghệ thuật mà còn là tâm huyết với nghề của những nghệ nhân, họa sỹ nơi đây. Trong cuộc sống hiện đại, những nghệ nhân của làng sơn mài đã vận dụng những chất liệu truyền thống của dân tộc kết hợp với những xu hướng mới của thời đại để ứng dụng vào cuộc sống nhưng vẫn không làm phai mờ giá trị nghệ thuật truyền thống của làng nghề.
- Đối với làng nghề Tương Bình Hiệp, những người có tâm huyết với nghề đã cố gắng và tìm được hướng đi cho làng sơn mài để có được vị trí danh dự như ngày nay, mặc dù vậy, làng sơn mài cũng gặp không ít khó khăn và cần được bảo tồn, phát triển để không bị mai một và thất truyền một nghệ thuật truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam.
2. Mục đích nghiên cứu:
- Đa số các làng nghề truyền thống hiện nay không còn được duy trì để phục vụ cho nhu cầu đời sống mà chủ yếu hoạt động vì lợi ích kinh doanh do các công ty du lịch tổ chức. Số lượng các làng nghề được duy trì hiện nay còn rất ít, nhưng đối với làng sơn mài Tương Bình Hiệp, họ đang cố gắng khẳng định vị trí của mình trên thị trường để bảo tồn và phát triển những nét truyền thống mà tổ tiên đã để lại.
- Do đó, mục đích nghiên cứu nhằm làm rõ thực trạng hiện nay của làng sơn mài, đi sâu vào việc phân tích các nguyên nhân cũng như tìm ra những biện pháp tích cực để giúp cho làng nghề được phát triển bền vững. Thông qua các nghiên cứu điền dã, thu thập thông tin để có thêm kiến thức về loại hình nghệ thuật sơn mài và giúp cho thương hiệu làng sơn mài Tương Bình Hiệp được mọi người biết đến nhiều hơn.
3. Lịch sử vấn đề:
Trong mỹ thuật, đây là loại hình rất độc đáo và đầy tính sáng tạo của người họa sĩ. Rất nhiều người quan tâm đến lĩnh vực này và cũng có nhiều công trình nghiên cứu, bài báo khoa học nhằm tìm hướng phát triển và bảo tồn cho thể loại sơn mài như: “Đôi nét về tiến trình phát triển của tranh sơn mài Việt Nam” của Đặng Thanh Vân năm 1999, “Sơn mài” của Tô Ngọc Vân năm 2006,… Tuy nhiên cũng có những tiếng nói phê phán sơn mài như tại cuộc tranh luận về hội họa 27 – 09 – 1949, Nguyễn Đỗ Cung cho rằng: “Theo tôi sơn mài không có tương lai” và Nguyễn Tư Nghiêm thì cho rằng “Làm sơn mài là húc đầu vào tường”.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Làng sơn mài Tương Bình Hiệp
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Không gian: sơn mài Bình Dương
+ Thời gian: Từ thế kỷ XVII khi dân di cư từ miền Trung, miền Bắc vào xây dựng cuộc sống mới nơi đây. Dần dần nghề sơn mài được phát triển và ứng dụng vào cuộc sống, từ đó phát triển rực rỡ trong một thời kỳ dài. Nhưng do những biến động của lịch sử nên làng sơn mài dần bị bỏ quên và thu nhỏ, tuy nhiên hiện nay làng sơn mài đang được quan tâm nhiều hơn nhờ vào lòng yêu nghề của các nghệ nhân, họa sĩ.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn:
- Ý nghĩa khoa học: Đây là đề tài khoa học giúp cho mọi người có cái nhìn rõ hơn về nghệ thuật sơn mài Việt Nam, đồng thời giúp cho những người yêu nghệ thuật được tiếp cận và hiểu biết thêm về loại hình nghệ thuật này.
- Ý nghĩa thực tiễn: Với những thông tin được cung cấp trong đề tài này sẽ là công cụ hỗ trợ cho những người muốn tìm hiểu về làng sơn mài Tương Bình Hiệp hoặc những công trình nghiên cứu có liên quan.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu:
6.1 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp khảo sát điền dã: thu thập số liệu, thông tin cần thiết
- Phương pháp điều tra xã hội học: phát phiếu điều tra với các nhóm người khác nhau về nghề nghiệp, độ tuổi,… và phỏng vấn các nghệ nhân, thợ
- Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp và đối chiếu từ các nguồn tư liệu trên các kênh thông tin để đưa ra kết luận khoa học
- Phương pháp liên ngành: lịch sử, mỹ thuật học, xã hội học, địa lý học,…
6.2 Nguồn tư liệu: Sử dụng các nguồn tư liệu điền dã, những công trình nghiên cứu khoa học.
7. Bố cục đề tài:
Đề tài: “Bảo tồn và phát triển làng sơn mài Tương Bình Hiệp tỉnh Bình Dương”
Ngoài phần Dẫn nhập, Kết luận và Tài liệu tham khảo, phần Nội dung gồm có 3 chương:
Chương 1: Khái quát về làng sơn mài Tương Bình Hiệp
Chương 2: Thực trạng của làng sơn mài Tương Bình Hiệp
Chương 3: Xu hướng phát triển của làng sơn mài Tương Bình Hiệp
NỘI DUNG
Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ LÀNG SƠN MÀI TƯƠNG BÌNH HIỆP
1.1 Giới thiệu khái niệm
1.2 Lịch sử sơn mài Bình Dương:
1.2.1 Vài nét về vùng đất, con người Bình Dương
1.2.2 Quá trình hình thành và phát triển nghề sơn mài
1.3 Lịch sử làng sơn mài Tương Bình Hiệp:
1.3.1 Điều kiện tự nhiên
1.3.2 Điều kiện kinh tế - xã hội
1.3.3 Nguồn nhân lực
1.4 Chất liệu sơn mài Tương Bình Hiệp
1.4.1 Các loại chất liệu
1.4.2 Quy trình tạo nên chất liệu
1.4.3 Ưu điểm và nhược điểm của chất liệu
Tiểu kết
Chương 2: THỰC TRẠNG CỦA LÀNG SƠN MÀI TƯƠNG BÌNH HIỆP
2.1 Những thay đổi về kinh tế - xã hội
2.2 Thực trạng về đào tạo nguồn nhân lực
2.2.1 Đào tạo sơn mài tại các cơ sở của làng Tương Bình Hiệp
2.2.2 Đào tạo sơn mài tại các trường đại học có chuyên ngành mỹ thuật
2.3 Một số đánh giá về tranh sơn mài Tương Bình Hiệp ở Bình Dương
2.3.1 Đánh giá của các giảng viên có chuyên môn về sơn mài tỉnh Bình Dương
2.3.2 Đánh giá của những nghệ nhân trong làng Tương Bình Hiệp
Tiểu kết
Chương 3: XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA LÀNG SƠN MÀI TƯƠNG BÌNH HIỆP
3.1 Những giá trị nghệ thuật của sơn mài Tương Bình Hiệp
3.1.1 Giá trị văn hóa
3.1.2 Giá trị thẩm mỹ
3.1.3 Giá trị kinh tế - xã hội
3.2 Giải pháp bảo tồn và phát triển sơn mài Tương Bình Hiệp
3.2.1 Định hướng phát triển cho làng sơn mài Tương Bình Hiệp
3.2.2 Các phương pháp bảo tồn làng sơn mài Tương Bình Hiệp
Tiểu kết
KẾT LUẬN
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
NHỮNG CHUẨN BỊ CHO VIỆC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Hướng thực hiện:
Cách tiếp cận tài liệu: tài liệu văn bản, tài liệu trên mạng internet, phỏng vấn sâu
2. Kế hoạch làm việc:
- Sưu tầm tài liệu: 20%
- Xử lý tài liệu: 30%
- Viết: 50%

gửi bởi **thanhthuyk13b** » Thứ 3 30/07/13 14:17

BÀI TẬP 4

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu sách:
1. Nguyễn Thị Chỉnh, Lịch sử Mỹ thuật Việt Nam, NXB Đại học Sư Phạm, 2008
2. Phạm Đức Cường, Kỹ thuật sơn mài, NXB Văn Hóa Thông Tin, 2005
3. Lê Huyên, Nghề sơn cổ truyền Việt Nam, NXB Mỹ Thuật – Hà Nội, 2003
4. Nguyễn Văn Minh, Nghề sơn mài ở Bình Dương, Tạp chí Di Sản Văn Hóa số 4, 2009
5. Phạm Côn Sơn, Làng nghề truyền thống Việt Nam, NXB Văn Hóa Dân Tộc, 2004
6. Trường Đại học Mỹ Thuật Việt Nam – Viện Mỹ Thuật, Sơn ta và nghề sơn truyền thống Việt Nam, NXB Mỹ Thuật, 2002
7. Vũ Từ Trang, Nghề cổ nước Việt, NXB Văn Hóa Dân Tộc, 2001
8. Từ điển thuật ngữ mỹ thuật phổ thông, NXB Giáo Dục, 2007
9. Từ điển họa sĩ Việt Nam, NXB Mỹ Thuật, 2008
10. Tô Ngọc Vân, Sơn mài, Tạp chí Mỹ Thuật số 156, 2006
11. Quang Việt, Sự ra đời của tranh sơn mải, Tạp chí Mỹ Thuật số 204, 2009
12. Đặng Thanh Vân, Đôi nét về tiến trình phát triển của tranh sơn mài Việt Nam, Tạp chí Văn Hóa Nghệ Thuật số 08, 1999
13. Nguyễn Hải Yến, Tranh sơn mài Việt Nam, Tạp chí Mỹ Thuật số 156, 2006
14. Phúc Sơn, Sơn mài và bước đầu thay đổi cảm xúc, Tạp chí Mỹ Thuật số 206, 2010
15. Chu Anh Phương, Vài nét về màu sơn trong nghệ thuật sơn mài truyền thống, Tạp chí Mỹ Thuật số 222, 2011
16. Nguyễn Văn Minh, Nhận diện sơn mài truyền thống Việt Nam ra đời trong bối cảnh văn hóa giao lưu hội nhập, Tạp chí Mỹ Thuật số 189, 2008
17. Mai Đắc Linh, Tranh sơn mài tồn tại hay không?, Tạp chí Mỹ Thuật số 156, 2011
18. Nguyễn Thanh Mai, Triễn lãm tranh sơn mài Việt Nam, Tạp chí Nghiên Cứu Mỹ Thuật số 4, 2008
19. Nguyễn Thị Lan Hương, Thực trạng và giải pháp của nghề sơn mài truyền thống, Tạp chí Nghiên Cứu Mỹ Thuật số 3, 2009
20. Hội họa sơn mài Việt Nam, NXB Mỹ Thuật – Hà Nội, 2006
Tài liệu mạng
1. http://vi.wikipedia.org/wiki/S%C6%A1n_m%C3%A0i
2. http://honvietquochoc.com.vn/bai-viet/4 ... -viet.aspx
3. http://vietbao.vn/Kham-pha-Viet-Nam/Lan ... 03806/147/
4. http://maxreading.com/?chapter=4180
5. http://vietanart.com/tin-tuc/khai-niem-ve-son-mai.aspx
6. http://www.thefreedictionary.com/lacquer
7. http://hcmufa.edu.vn/tap-chi/thong-tin- ... thut-lui-/
8. http://hcmufa.edu.vn/tin-tuc/khai-mac-t ... gon-2012-/
9. http://www.vietnamfineart.com.vn/Story/ ... 2/777.html
10. http://www.sugia.vn/portfolio/detail/92 ... duong.html
11. http://namkyluctinh.org/a-nghethuat/tha ... hduong.htm
12. http://vietnam.vnanet.vn/vnp/vi-vn/13/1 ... fault.aspx
13. http://hhsonmaidieukhacbinhduong.org.vn/
14. http://nhanhieusmbd.khcnbinhduong.gov.vn/
15. http://www.binhduong.gov.vn/vn/sobannga ... hp?id=5169

SỬ DỤNG DOCUMENT MAP

gửi bởi **thanhthuyk13b** » Thứ 3 30/07/13 14:23

BÀI TẬP 5

BÀI TẬP 6

ĐỊNH NGHĨA: Sơn mài
1. Các định nghịa hiện có:
- Theo danh họa Tô Ngọc Vân: Sơn mài là một danh từ mới đặt sau này để chỉ một kỹ thuật trước kia được gọi là sơn ta nhưng đã biến hóa hẳn do nghệ thuật sơn mài.
- Theo từ điển “Thuật ngữ từ điển phổ thông”: Sơn mài là là chất liệu vẽ tranh truyền thống độc đáo của Việt Nam bao gồm sơn ta cộng với các màu son, vàng, bạc.
- Theo Wikipedia: Sơn mài được coi là một trong các chất liệu hội họa ở Việt Nam.
2. Phân tích từng định nghĩa:

3. Phân loại các định nghĩa:
- Đặc trưng giống:
+ Có sự kết hợp với sơn ta (01 và 02)
+ Chất liệu hội họa (02 và 03)
- Đặc trưng loài:
+ Là một kỹ thuật được biến hóa từ sơn ta (01)
+ Là một chất liệu vẽ tranh truyền thống của Việt Nam (02)
4. Các khái niệm sử dụng hiện hành:
Khái niệm được sử dụng rộng rãi hiện nay là sơn mài, một cách gọi thay thế cho sơn ta truyền thống của Việt Nam.
5. Xác định đặc trưng giống: một chất liệu
6. Xác định đặc trưng loài: kỹ thuật vẽ tranh truyền thống
7. Lập sơ đồ cấu trúc:
Định nghĩa: Sơn mài là một chất liệu của kỹ thuật vẽ tranh truyền thống của Việt Nam
Vẽ sơ đồ:

gửi bởi **thanhthuyk13b** » Thứ 3 30/07/13 14:26

BÀI TẬP 7

gửi bởi **cuongk13b** » Thứ 3 30/07/13 15:26

thanh thủy giỏi ghê, làm một lèo hết bài tập luôn. hihi

gửi bởi **phamhuyenk13b** » Thứ 3 30/07/13 16:08

Một vài góp ý cho Thùy nhé:
1- Hình ảnh nếu được em crop lại rồi đưa lên nhỏ quá phải xem ở tab mới hơi bất tiện.
2- Định nghĩa cuối cùng về sơn mài chị thấy không ổn, nhất là ở chỗ "kỹ thuật vẽ tranh truyền thống" vì theo như các định nghĩa thì nó vừa là chất liệu, vừa là kỹ thuật và theo chị nó chưa bao quát hết

3- Bài hơi sơ sài

có thời gian thì bổ sung thêm nhé em