Em xin gửi vào topic này các bài tập hoàn chỉnh của học phần "Phương pháp nghiên cứu khoa học", đã được chỉnh sửa theo đề tài tiểu luận. Mong được thầy và các bạn xem xét, góp ý. Em xin cảm ơn!
Tên đề tài: Phật giáo Nhật Bản thời Kamakura
Bài tập 1: Phân tích đề tài tiểu luận bằng sơ đồ
Bài tập 2: Định nghĩa một khái niệm sử dụng trong tiểu luận
Định nghĩa khái niệm "Phật giáo":
Có nhiều định nghĩa về Phật giáo. Tuy nhiên, những định nghĩa trong Từ điển bách khoa thường rơi vào hai trường hợp: hoặc rất khái quát hoặc rất chi tiết.
Ví dụ: định nghĩa về Phật giáo trong Từ điển văn hoá bách khoa, NXB Văn hoá thông tin, TP.HCM,2004 (tr.168) như sau:
(1) "Buddhism: một trong những tôn giáo lớn trên thế giới xuất phát từ Ấn Độ. Đạo Phật bắt nguồn từ lời dạy của Phật, người được xem như một trong những người được giác ngộ"
Hoặc định nghĩa theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia:
(2) "Phật giáo là một tôn giáo được Thích Ca Mâu Ni (Shakyamuni) truyền giảng ở miền bắc Ấn Độ vào thế kỷ thứ 6 TCN."
Sách chuyên luận nghiên cứu về Phật giáo cũng thường định nghĩa Phật giáo theo 2 khuynh hướng:
- Định nghĩa khái quát ngắn gọn, thường chỉ nêu xuất xứ của Phật giáo
- Định nghĩa miêu tả, đi sâu vào các phương diện như giáo phái, kinh điển...
Như vậy, những trường hợp định nghĩa như trên đều khó sử dụng cho trường hợp viết tiểu luận khoa học, vì:
- Về hình thức: định nghĩa (1) không tuân thủ nguyên tắc định nghĩa
- Về nội dung: các trường hợp đã nêu chỉ nói đến xuất xứ của Phật giáo, chưa chỉ ra nét đặc trưng khu biệt với các tôn giáo khác. Nếu định nghĩa quá chi tiết thì sẽ vi phạm nguyên tắc về hình thức vì định nghĩa quá dài.
Do đó, để sử dụng trong phạm vi tiểu luận, người viết xin đưa ra định nghĩa trên cơ sở:
- Nét chung nhất trong các định nghĩa: dùng "tôn giáo" làm khái niệm giống
- Khu biệt khái niệm Phật giáo với các khái niệm tôn giáo khác bằng đặc trưng về mục đích
Định nghĩa: Phật giáo là tôn giáo xuất phát từ Ấn Độ, chủ trương đạt đến mục đích tối thượng bằng cách chấm dứt luân hồi.
Bài tập 3: Sơ đồ cấu trúc của định nghĩa
Bài tập 4: Sơ đồ thuật giải về quá trình chọn đề tài
Bài tập 5: Đề cương chi tiết của tiểu luận
I. Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục của tiểu luận
II. Tổng quan về Phật giáo Nhật Bản:
1. Sự du nhập Phật giáo vào Nhật Bản: Phật giáo du nhập vào Nhật Bản thông qua con đường Triều Tiên
2. Quá trình phát triển của Phật giáo ở Nhật Bản:
- Trình bày Phật giáo Nhật Bản qua hai thời kỳ Nara và Heian
- Phật giáo của tầng lớp quý tộc cung đình
3. Các tông phái Phật giáo ở Nhật Bản thời Nara và Heian:
- Thời Nara: 6 tông phái
- Thời Heian: du nhập 2 tông phái mới
III. Đặc trưng của Phật giáo Nhật Bản thời Kamakura:
1. Bối cảnh lịch sử- xã hội thời Kamakura:
- Chính quyền Mạc phủ
- Xã hội bất ổn định
- Quan niệm về thời "Mạt pháp"
2. Khuynh hướng phát triển của Phật giáo Nhật Bản:
- Tiếp tục hướng phát triển của thời kỳ trước
- Khuynh hướng mới: "Nhật Bản hoá" và "Bình dân hoá"
3. Sự hình thành các tông phái mới:
- Nhật Liên tông
- Tịnh độ tông
- Thiền tông
IV. Ảnh hưởng của Phật giáo đến văn hoá nghệ thuật Nhật Bản thời Kamakura:
1. Khuynh hướng nội tâm và ngoại giới nhất thể:
- Võ thuật
- Hội hoạ
2. Cảm thức wabi và sabi:
- Hội hoạ
- Vườn cảnh
- Thơ ca
3. Tính bất đối xứng:
- Hội hoạ
- Nghệ thuật cắm hoa
V. Kết luận:
- Con đường phát triển của Phật giáo Nhật Bản
- Đặc trưng của Phật giáo Nhật Bản thời Kamakura
- Ảnh hưởng của Phật giáo trong văn hoá nghệ thuật Nhật Bản
