gửi bởi Ledinhsam77 » Thứ 6 27/06/14 18:24
Bài tập 3 : Định vị đối tượng và lập đề cương chi tiết cho đề tài
* Định vị đối tượng :
C: Đối tượng nghiên cứu – Văn hóa ẩm thực Hà Nội
K: Các sáng tác của Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Vũ Bằng
T: từ năm 1945 đến nay
* Đề cương chi tiết :
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
Lý do khách quan: Ẩm thực là một giá trị văn hóa cần được ghi nhớ và lưu truyền. Điều ấy chứng tỏ miếng ăn bình thường không chỉ để no lòng mà đã thể hiện một triết lí nhân sinh, một nét ứng xử trong cộng đồng, đồng thời để bộc bạch những tâm tư, tình cảm của người cầm bút về con người và cuộc đời. Văn hóa ẩm thực, vì thế, đã được các tao nhân mặc khách chạm vào, nâng lên thành một hiện tượng đẹp, đáng trân trọng và đi vào thơ ca một cách tao nhã, tinh tế. Để từ đó, làng văn có một Thạch Lam sâu lắng, trữ tình trong Hà Nội băm sáu phố phường; một Nguyễn Tuân cầu kì, kiểu cách nhưng cũng trang trọng đầy nghệ thuật, từ Cốm Vòng đến miếng Giò lụa hay bát Phở… Đặc biệt, một Vũ Bằng ở miền Nam mà luôn ròng ròng nước mắt nhớ về quê hương đất Bắc, đã rút từ tim gan viết nên tập kí bất hủ Thương nhớ mười hai. Những áng văn ẩm thực ấy chính là cái cách giữ hồn dân tộc của các nhà văn trên.
Lý do chủ quan: Là người xuất thân từ chuyên ngành Văn học Việt Nam, khi đọc những trang văn ấy, tôi vô cùng tự hào về những truyền thống văn hóa dân tộc. Vì thế tôi muốn được đi sâu tìm hiểu, khám phá, sẻ chia để cùng giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa vốn đã được lưu truyền hàng trăm năm nay.
2. Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc nghiên cứu văn hóa ẩm thực Hà Nội trong các sáng tác của Thạch Lam, Nguyễn Tuân và Vũ Bằng, tác giả đề tài muốn đi sâu tìm hiểu, khám phá, sẻ chia để cùng giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa ẩm thực đặc sắc lâu đời của Việt Nam.
3. Lịch sử vấn đề
Nhìn một cách bao quát, những tác phẩm của Thạch Lam, Nguyễn Tuân đã có một vị trí ổn định trong lịch sử văn học hiện đại. Sáng tác của hai tác giả này đã được đề cập khá đầy đủ và có chiều sâu đáng kể. Có thể kể đến một số tác phẩm tiêu biểu như: Hà Nội băm sáu phố phường (1943) – Thạch Lam, tùy bút Phở (1957) – Nguyễn Tuân v.v. Các ý kiến xoay quanh những sáng tác ấy nhìn chung khá thống nhất nên những sáng tác ấy ít phải chịu một số phận thăng trầm như những sáng tác cùng thời.
Vũ Bằng là người có số phận cuộc đời và văn nghiệp vào loại “éo le” nhất trong các nhà văn hiện đại Việt Nam nên trong một thời gian dài việc phổ biến cũng như nghiên cứu về các sáng tác của ông hầu như bị rơi vào quên lãng. Nhưng sau khi Vũ Bằng qua đời (8/4/1984), vấn đề Vũ Bằng và sự nghiệp sáng tác của ông mới trở thành mối quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu phê bình văn học. Một số tác phẩm viết về ẩm thực của ông có thể kể đến là: Miếng ngon Hà Nội (1960), Món lạ miền Nam (1969) và Thương nhớ mười hai (1972).
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: văn hóa ẩm thực Hà Nội mở rộng hơn bước đầu giới thiệu về văn hóa ẩm thực Việt Nam
Phạm vi nghiên cứu: Chủ yếu trong các sáng tác của Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Vũ Bằng
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
1. Phát hiện vẻ đẹp của nền văn hóa dân tộc đặc biệt là văn hóa ẩm thực - tinh hoa sáng tạo của cả dân tộc được đúc rút qua bao thế hệ. Qua đó khẳng định tính bất biến những giá trị văn hóa ấy.Từ đó làm cho mỗi chúng ta có ý thức trân trọng, nâng niu hơn những giá trị của quê hương xứ sở.
2. Chỉ ra cái nhìn độc đáo, mới lạ của các nhà văn khi tiếp cận vấn đề ẩm thực - một vấn đề rất nhạy cảm, tế nhị trong cuộc sống.
3. Hiểu thêm về phong cách viết tùy bút của Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Vũ Bằng và sự đóng góp của các ông đối với sự phát triển của thể tùy bút.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp hệ thống trong nghiên cứu văn hóa học. Bên cạnh đó đề tài sẽ sử dụng một số phương pháp khác như phương pháp so sánh, nghiên cứu liên ngành, điều tra xã hội học,… để có cái nhìn xác thực hơn về thực trạng sử dụng Internet hiện nay của giới trẻ.
Nguồn tư liệu : các tác phẩm của ba nhà văn Thạch Lam, Nguyễn Tuân và Vũ Bằng và một số tác giả khác; các bài báo cáo, nghiên cứu khoa học, luận văn có liên quan đến đề tài và các tài liệu internet v.v.
7. Bố cục của luận văn
Đề tài gồm 3 chương - theo ý kiến người viết số lượng chương vừa phải.
Nội dung cụ thể từng chương: Chương 1 nêu lên những vấn đề cơ bản của văn hóa ẩm thực Việt Nam. Chương 2 là trọng tâm của đề tài sẽ đi sâu vào phân tích văn hóa hóa ẩm thực - một góc độ tiếp cận của Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Vũ Bằng. Chương 3 đúc kết những giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam trong các tác phẩm của Thạch Lam, Nguyễn Tuân, Vũ Bằng.
NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Khái quát chung về văn hóa ẩm thực Việt Nam
1.2 Hà Nội - nơi kết tụ, kết tinh và lan tỏa nền văn hóa ẩm thực Việt Nam
Tiểu kết chương I
CHƯƠNG 2: VĂN HÓA ẨM THỰC - MỘT GÓC ĐỘ TIẾP CẬN CỦA THẠCH LAM, NGUYỄN TUÂN, VŨ BẰNG
2.1 Sự gặp gỡ của các nhà văn trên bình diện trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc trong đó có văn hóa ẩm thực
2.2 Sự độc đáo trong cách tiếp cận văn hóa ẩm thực của ba nhà văn
Tiểu kết chương II
CHƯƠNG 3: NHỮNG GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA VIỆT NAM TRONG CÁC TÁC PHẨM CỦA THẠCH LAM, NGUYỄN TUÂN, VŨ BẰNG
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU TRÍCH DẪN