gửi bởi Mỹ Hạnh » Thứ 6 17/10/14 23:51
BÀI TẬP THỰC HÀNH 2: Định vị đối tượng và lập đề cương chi tiết cho đề tài đã chọn
HV: Hồ Thị Mỹ Hạnh - MSHV: 0305151310
***
* Định vị đối tượng:
Đối tượng: Sức mạnh mềm của Australia
Chủ thể: Australia trong nhóm các trung cường.
Không gian: toàn thế giới
Thời gian: Những năm đầu thế kỷ XXI
* Đề cương chi tiết:
1. Lý do chọn đề tài
• Lý do khách quan
- Bối cảnh quốc tế có nhiều biến động, các quốc gia nỗ lực tìm chỗ đứng thông qua tìm kiếm sức mạnh mềm: Thế kỷ XXI chứng kiến nhiều biến chuyển to lớn của thế giới, bắt đầu từ bất ổn về an ninh, kinh tế - xã hội, gây tác động rất lớn đến quan hệ quốc tế. Tình trạng đơn cực trong quan hệ quốc tế cũng mất dần, với sự trỗi dậy của nhiều quốc gia phương Đông, đáng chú ý như Trung Quốc, Ấn Độ, Australia... Các quốc gia ngày nay luôn mong muốn tạo nên sức mạnh bền vững của riêng mình.
- Richard N. Hass trong cuốn The Politics of Power đã chỉ rõ “Không thể xem xét khái niệm sức mạnh quốc gia ở dạng tĩnh mà cần đặt trong một bối cảnh nhất định (context). Điều quan trọng trong chính trị quốc tế không chỉ dừng lại ở việc một quốc gia có bao nhiêu sức mạnh, mà còn phải tính đến sức mạnh của các quốc gia khác và cách họ sử dụng nó. Bản thân sức mạnh quốc gia không phải là mục đích cuối cùng, mà chính khả năng chuyển hóa những sức mạnh ấy thành ảnh hưởng mới thật sự quan trọng.” Từ đây cho thấy tầm quan trọng của sức mạnh mềm.
- Sức mạnh mềm là khái niệm được Joseph Samuel Nye đưa ra vào thập niên 90 thế kỷ XX. Sự ra đời lý thuyết sức mạnh mềm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với những lý thuyết về quan hệ quốc tế. Sức mạnh mềm đang là một đề tài “nóng” của thế kỷ XXI, nghiên cứu, khám phá về Sức mạnh mềm tại những quốc gia cụ thể, mà thể hiện trong đề tài là Australia, sẽ giúp giải quyết được những khúc mắc về khả năng, nguồn lực triển khai sức mạnh mềm, góp phần dự báo được tình hình quan hệ quốc tế khu vực châu Á – Thái Bình Dương những năm sắp tới của thế kỷ XXI.
- Nghiên cứu đề tài này còn đóng góp nguồn tư liệu tham khảo cho các bạn Đông phương học nói chung và Châu Á học nói riêng, trong bối cảnh tư liệu về chuyên ngành Úc học về quan hệ quốc tế trong mảng sức mạnh mềm còn hạn chế.
• Lý do chủ quan
- Tôi có niềm yêu thích rất lớn với “Sức mạnh mềm”. Từng thực hiện đề tài “Sức mạnh mềm Trung Quốc trong thế kỷ XXI nhìn từ lý thuyết của Joseph S.Nye”, tôi mong muốn được đi sâu hơn nghiên cứu sức mạnh mềm quốc gia, lần này với một quốc gia “tầm trung” tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đó là Australia. Ngoài ra, việc học Châu Á học giúp tôi có những hiểu biết nhất định, cũng là lợi thế rất lớn khi nghiên cứu về quốc gia này.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề tài làm rõ những vấn đề sau:
- Khẳng định tầm quan trọng của sức mạnh mềm trong chính sách quốc gia.
- Mối liên hệ giữa sức mạnh mềm và nhóm các trung cường, thể hiện qua trường hợp Australia.
- Mức độ thành công của Australia trong tạo dựng sức mạnh mềm đã ảnh hưởng như thế nào đến quan hệ quốc tế, để lại kinh nghiệm quý báu cho các quốc gia vận dụng, trong đó có Việt Nam.
3. Lịch sử nghiên cứu
Thông qua tìm hiểu, người viết nhận thấy hiện chưa có công trình nghiên cứu đề cập đến Sức mạnh mềm Australia một cách trực tiếp.
Những công trình có liên quan một cách gián tiếp đến vấn đề này, nhắc đến “Sức mạnh mềm” hoặc “Australia và quan hệ quốc tế”, điển hình là:
• Ở nước ngoài
- Sức mạnh mềm: Joseph S.Nye với những công trình nổi tiếng Bound to Lead: The changing Nature of American Power đưa ra 1990 với những nền tảng ban đầu về sức mạnh mềm, từ đây “sức mạnh mềm” ngay lập tức trở thành một danh từ chuyên dùng với tần suất liên tục trong thời kỳ chiến tranh lạnh. Sau đó, năm 2004 Joseph Nye tiếp tục hoàn thiện bổ sung khái niệm này trong cuốn Soft Power: The Means to Success in World Politics.
- Australia và quan hệ quốc tế: An introduction international relations – Australian Perspectives. Cuốn sách cung cấp những hiểu biết toàn diện về những quan điểm, giới thiệu, phân tích các lý thuyết, các vấn đề, các tổ chức và mối quan hệ trong quan hệ quốc tế dưới góc nhìn của các học giả hàng đầu Australia.
• Ở Việt Nam
- Nghiên cứu về Australia và chính sách đối ngoại: có tác giả Đỗ Thị Hạnh với luận án tiến sĩ: “Quan hệ của Australia với Đông Nam Á từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến giữa thập niên 90” sau này được bổ sung, phát triển thành sách “Quan hệ của Australia với Đông Nam Á từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai”. Nguồn tài liệu này phân tích khá chi tiết, đầy đủ quan hệ giữa Australia và Đông Nam Á theo chiều tác động chủ yếu từ Australia trên nhiều phương diện như ngoại giao, chính trị, an ninh – phòng thủ, kinh tế.
- Ngoài ra, nhắc đến Australia trong quan hệ quốc tế, một công trình nghiên cứu khoa học đáng chú ý là “Liên minh sức mạnh hay cầu nối ngoại giao? Đánh giá vai trò của trung cường qua trường hợp Úc và Indonesia trong tranh chấp tại biển Đông” do PGS.TS Trần Nam Tiến hướng dẫn, trình bày tại Hội thảo nghiên cứu khoa học cấp trường 2013 -2014 tại trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh. Đề tài chia sẻ những quan điểm về vai trò của trung cường trong đó có Australia trong giải quyết các vấn đề quan hệ quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh xung đột leo thang tại biển Đông.
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu hiện nay về sức mạnh mềm Australia khá khiêm tốn. Chưa có tài liệu hay công trình nghiên cứu nào (bằng tiếng Anh lẫn tiếng Việt) về Sức mạnh mềm Australia, đặc biệt những năm đầu thế kỷ XXI. Nguồn tài liệu còn khá hạn chế về sức mạnh mềm Australia cũng là một nguồn động lực khiến người viết mong muốn đi sâu tìm hiểu vấn đề này.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là Sức mạnh mềm của Australia
Chủ thể nghiên cứu: Australia trong nhóm các trung cường.
Giới hạn không gian: Toàn thế giới, các khu vực mà tại đó xuất hiện tác động của sức mạnh mềm Australia.
Giới hạn thời gian: vì phạm vi đề tài không cho phép, người viết chỉ nghiên cứu những năm đầu của thế kỷ XXI, khi quan hệ quốc tế có nhiều biến động, cũng như những triển khai, điều chỉnh của Australia được thể hiện rõ nét hơn cả.
Giới hạn bình diện: phân tích dưới góc nhìn Quan hệ quốc tế.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• Về mặt khoa học, đề tài mong muốn chứng minh sức ảnh hưởng của quá trình tạo dựng sức mạnh mềm của Australia trong quan hệ quốc tế, đồng thời qua đó nhấn mạnh các giá trị có sức ảnh hưởng bền vững với thời gian, có chỗ đứng trong giá trị toàn cầu. Với tính chất tổng hợp cũng như thể hiện quan điểm cá nhân, đề tài cũng đóng góp một góc nhìn của người viết trong lĩnh vực Quan hệ quốc tế với các vấn đề hiện tại của thếgiới, đặc biệt với trường hợp của Australia – quốc gia đang ngày càng có nhiều ảnh hưởng hơn nữa trong khu vực, có sự gắn bó sâu sắc hơn với Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng.
• Về mặt thực tiễn, đề tài đem đến cho người đọc những hiểu biết cơ bản về lý thuyết sức mạnh mềm của các học giả trên thế giới, cùng với đó là sự kết hợp giữa lý thuyết này và thực tiễn triển khai sức mạnh mềm Australia những năm đầu thế kỷ XXI. Đề tài làm rõ mối quan hệ giữa sức mạnh mềm và sức mạnh quốc gia trong thời đại mới, thời đại các quốc gia có những lựa chọn quyết định cho chiến lược phát triển của mình.
Đề tài cũng cung cấp nguồn tư liệu cho những ai quan tâm và nghiên cứu đến sức mạnh mềm Australia trong giai đoạn hiện nay.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
• Phương pháp nghiên cứu: Trong đề tài này, tôi sử dụng các phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp
nghiên cứu liên ngành, áp dụng các kiến thức kinh tế học, xã hội học, logic học, các lý thuyết trong quan hệ quốc tế nhằm làm sáng tỏ nhiều khía cạnh vấn đề. Đối với từng chương mục khác nhau, trong hoàn cảnh cụ thể tôi áp dụng những phương pháp đặc thù, ví dụ tìm về cội nguồn sức mạnh Australia tôi sử dụng phương pháp phân kỳ lịch sử, với các hoạt động triển khai sức mạnh mềm, tôi nhấn mạnh đến các tình huống…
• Nguồn tư liệu: số liệu thống kê từ website chính phủ Australia, các công trình nghiên cứu về sức mạnh mềm, Australia và Quan hệ quốc tế, các bài báo khoa học trên tạp chí trong và ngoài nước.
7. Bố cục đề tài
Nhằm giải quyết những vấn đề đặt ra, đề tài gồm 3 phần chính như sau:
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Cơ sở lý luận: Lý thuyết sức mạnh mềm
Đưa ra các lý thuyết về sức mạnh mềm, trong đó người viết có lý giải việc chọn lựa lý thuyết nào cho trường hợp Australia.
Từ ứng dụng lý thuyết cụ thể, sức mạnh mềm Australia mà người viết nghiên cứu sẽ bao gồm các lĩnh vực như thể hiện ở chương II.
1.2 Cơ sở thực tiễn: Tổng quan về Australia và sức mạnh mềm Australia
Cung cấp cái nhìn tổng quát về Australia cũng như cội nguồn sức mạnh mềm của Australia, quan điểm của chính phủ Australia về sức mạnh mềm, tạo đà cho những triển khai sức mạnh mềm của họ trên các lĩnh vực.
Tiểu kết chương I.
Chương 2. QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI SỨC MẠNH MỀM AUSTRALIA TRÊN CÁC LĨNH VỰC
2.1 Giáo dục
2.2 Văn hóa
2.3 Kinh tế
2.4 Chính sách đối nội – chính sách đối ngoại
Toàn bộ chương II đưa ra bức tranh toàn cảnh cho quá trình triển khai sức mạnh mềm Australia trên các lĩnh vực.
Tiểu kết chương II.
Chương 3. ĐÁNH GIÁ SỨC MẠNH MỀM AUSTRALIA VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ TRONG QUAN HỆ QUỐC TẾ
3.1 Thành công
3.2 Hạn chế và nguyên nhân
3.3 Sức mạnh mềm Australia trong quan hệ quốc tế
Trong chương III người viết nhìn nhận lại thành công và hạn chế của quá trình triển khai sức mạnh mềm Australia, cũng như đặt nó trong quan hệ quốc tế để thấy được những hiệu ứng mang lại, đối với Australia, với thế giới, ngoài ra bài học từ triển khai sức mạnh mềm của Australia có thể được Việt Nam tìm hiểu, nghiên cứu và học tập.
Tiểu kết chương III.
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
No pain no gain
