TỤC THỜ TỔ NGHỀ ĐÁ CỦA NGƯỜI HOA Ở BIÊN HOÀ - ĐỒNG NAI

[pcm]

1. Phân tích cấu trúc tên đề tài:
[TỤC THỜ TỔ NGHỀ ĐÁ] CỦA [NGƯỜI HOA Ở BIÊN HOÀ - ĐỒNG NAI]
2. Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: tục thờ tổ nghề đá
- Xác định CKT:
+ Chủ thể: người Hoa
+ Không gian: Đồng Nai
+ Thời gian: từ giữa TK XVII đến nay.
3. Lập sơ đồ:



4. Xác định các cặp đối lập:
- Thờ tổ nghề đá >< thờ tổ nghề khác: tương đối rõ ràng
- Người Hoa ở Biên Hoà - Đồng Nai >< Người Hoa ở các nơi khác: rõ ràng
- Người Hoa ở Biên Hoà – Đồng Nai >< Người Việt ở làng Non Nước-Đà Nẵng: tương đồng hay dị biệt --> hướng nghiên cứu.
- Từ giữa thế kỷ XVII (lúc người Hoa mới di cư đến đàng trong và bắt đầu làm nghề đá) >< hiện nay: có biến đổi không --> hướng nghiên cứu.

[Nguyễn Thảo]

Chào anh Minh,
Đề tài của anh khá lạ đối với em, vì em cũng chưa có ý niệm gì về nghề đá ở Đồng Nai, nếu được anh có thể chia sẽ 1 vài thông tin về nghề đá này. Anh cho em hỏi thêm, là nghề đá này chỉ có người Hoa làm ? hay người Việt ( Kinh) cũng làm nhưng anh chỉ nghiên cứu chủ thể là người Hoa?

[pcm]

Nghề làm đá (khai thác đá và chế tác sản phẩm miếu vũ) ở Biên Hòa - Đồng Nai do những người Hoa theo Trần Thượng Xuyên đến vào giữa tk XVII. Họ sống tập trung thành các làng ở các khu vực có mỏ đá mà ngày nay còn hoạt động là làng đá Bửu Long (Biên Hòa), nơi đây còn miếu thờ tổ nghề đá, gọi là "Tiên sư tổ miếu"...
Người Việt cũng khai thác đá và chế tác các sản phẩm thủ công như ở làng Non Nước (Đà Nẵng), nơi đó còn miếu thờ ông tổ nghề họ Huỳnh gọi là "Thạch nghệ tổ miếu". Hay như ở Ninh Bình cũng có làng Ninh Vân chế tác đá nổi tiếng...
Trong đề tài này mình muốn nghiên cứu tục thờ tổ nghề của người Hoa có so sánh với người Việt. Rất mong được các bạn góp ý!

[pcm]

Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.1 Tín ngưỡng
1.2 Tổ nghề và tục thờ tổ nghề
1.3 Quá trình hình thành và phát triển (T) nghề đá của người Hoa (C) ở Biên Hoà - Đồng Nai (K).
Chương 2. Tục thờ tổ nghề đá của người Hoa dưới góc độ văn hoá học
2.1 Mối quan hệ giữa tục thờ tổ nghề đá của người Hoa với không gian làng nghề khai thác đá ở Biên Hoà - Đồng Nai
2.1.1 Tục thờ tổ nghề đá xưa (khi khai thác đá là nghề chính, chi phối mọi hoạt động kinh tế - xã hội của cộng đồng người Hoa trong khu vực)
2.1.2 Tục thờ tổ nghề đá ngày nay (khi nguồn nguyên liệu không còn, người Hoa làm nhiều nghề khác để sinh sống, hoặc phải nhập nguồn đá từ nơi khác để chế tác)
2.2 Mối liên hệ giữa tục thờ tổ nghề đá người Hoa ở làng đá Bửu Long (Đồng Nai) và tục thờ tổ nghề đá người Việt ở làng đá Non Nước (Đà Nẵng)
2.2.1 Tương đồng
2.2.2 Dị biệt
Chương 3. Tục thờ tổ nghề đá của người Hoa dưới góc độ quản lý nhà nước
3.1 Giá trị cố kết cộng đồng của tục thờ tổ nghề đá của người Hoa
3.1.1 Giá trị cố kết cộng đồng người Hoa
3.1.2 Tục thờ tổ nghề đá của người Hoa trong cộng đồng các dân tộc ở địa phương (từ một lễ hội của cộng đồng người Hoa trở thành một giá trị văn hoá chung cho cư dân địa phương)
3.2 Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá tục thờ tổ nghề đá.
3.2.1 Nguyên tắc bảo tồn và phát huy giá trị di sản
3.2.2 Một số phương hướng bảo tồn và phát huy giá trị di sản

[nguyenngocanhthu]

Chào bạn pcm
Đề tài này lạ đối với mình. Nhưng vì lạ nên khá thu hút
Mình thấy bạn chia ra 2 góc độ văn hóa và quản lý cỏ vẻ riêng biệt quá, không nổi bật mục đích hướng đến của bạn là tương đồng, dị biệt và biến đổi.
Đề xuất cá nhân mình thì chương 3 nên gói gọn lại là Tính giá trị, trong đó đưa ra hướng bảo tồn và phát huy. Như vậy chương 2 sẽ nổi bật mục đích nghiên cứu, thấy rõ những khác biệt so với các vùng khác cũng như những biến đổi.
Ý kiến cá nhân với mong muốn bạn hoàn thành tốt đề tài lạ này chứ mình k dám "múa rìu qua mắt thợ" đâu nha, nhiều chuyện chút xíu thôi
Thân.

[pcm]

cảm ơn bạn nguyenngocanhthu đã góp ý!
mình chủ quan chia ra góc độ quản lý vì mình làm công tác quản lý nhà nước về văn hóa:) như thế có lợi cho mình
nhưng trong quá trình triển khai, mình sẽ tiếp thu góp ý của bạn. Thân mến!

[pcm]

Bài tập số 3

I. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tư liệu
1.1 Ban Quản lý di tích Danh thắng Đồng Nai, 2008. Hồ sơ di tích Miếu tổ sư.
1.2 Ban Trị sự Miếu Tổ sư. Lịch sử hình thành và phát triển Miếu Tổ sư (Biên Hoà, Đồng Nai).
2. Sách
2.1 BCĐ lễ kỷ niệm 300 năm vùng đất Biên Hoà – Đồng Nai, 1998. Biên Hoà – Đồng Nai 300 năm hình thành và phát triển. NXB Đồng Nai.
2.2 Ban Dân vận Tỉnh uỷ Đồng Nai, 2009. Người Hoa ở Đồng Nai. NXB Đồng Nai.
2.3 Trịnh Hoài Đức. Gia Định thành thông chí, Lý Việt Dũng dịch và chú giải, NXB Đồng Nai. 1998
2.4 Trần Hồng Liên, 2005. Văn hoá người Hoa ở Nam bộ Tín ngưỡng và tôn giáo. NXB Khoa học xã hội.
2.5 Hội VNDG Việt Nam và Sở VHTTTT Đồng Nai, H 1997. Giữ gìn và phát huy tài sản văn hoá các dân tộc ở Đông nam bộ. NXB Khoa học xã hội.
2.6 Trần Ngọc Thêm, 2012. Văn hoá học các vấn đề lý luận và ứng dụng. NXB Văn hoá.
2.7 Trần Quang Toại (chủ biên), 2004. Đồng Nai di tích lịch sử và văn hoá. NXB Tổng hợp Đồng Nai.
2.8 Huỳnh Văn Tới và Phan Đình Dũng, 2013. Đồng Nai góc nhìn văn hoá. NXB Đồng Nai.
2.9 Huỳnh Ngọc Trảng (chủ biên), 2010. Thất phủ cổ miếu Biên Hoà. NXB Đồng Nai.
2.10 Trung tâm văn miếu Trấn Biên, 2009. Cơ sở tín ngưỡng và lễ hội truyền thống ở Biên Hoà.
3. Tài liệu website
3.1 Hoàng Dũng Huệ, 2002. Thăm làng đá Bửu Long. http://nld.com.vn/suc-khoe/tham-lang-da ... -49747.htm Ngày truy cập 14/02/20015
3.2 Thọ Hồng. Lịch sử hình thành và phát triển làng đá Non Nước http://damynghethohong.com/lien-he/419- ... on-nc.html Ngày truy cập 14/02/2015
3.3 Nguyễn Một. Theo dấu tiền nhân đục đá xây thành phố, http://mieutosubuulongvn.com/index.php? ... &idnews=34 Ngày truy cập 14/02/2015

[pcm]

Bài tập số 3: xây dựng một định nghĩa có liên quan đến đề tài:
LÀNG NGHỀ
Bước 1: tìm các định nghĩa hiện có
- Wikipedia: Làng nghề là một thuật ngữ dùng để chỉ các cộng đồng cư dân, chủ yếu ở các vùng ngoại vi thành phố và nông thôn, có chung truyền thống sản xuất các sản phẩm thủ công cùng chủng loại
- Lê Thị Minh Lý (Tạp chí di sản): Làng nghề là một địa danh gắn với một cộng đồng dân cư có một hay nhiều nghề truyền thống lâu đời được lưu truyền và có sức lan toả mạnh mẽ.
Bước 2: Phân tích các định nghĩa
Định nghĩa 1:
Ưu điểm: rõ ràng
Nhược điểm: dài dòng, nhiều ý thừa (chủ yếu ở các vùng ngoại vi thành phố và nông thôn)
Định nghĩa 2:
Ưu điểm: ngắn gọn, khái quát
Nhược điểm: chưa chính xác (có nhất thiết là địa danh? Có chắc chắn là được lưu truyền và có sức lan toả mạnh mẽ)
Bước 3: Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu/những đặc trưng sai, thiếu cần bổ sung, sửa chữa
Theo đặc trưng giống, ở hai định nghĩa có hai cách hiểu: là thuật ngữ (Wikipedia), là địa danh (Lê Thị Minh Lý). Tôi cho rằng đặc trưng giống theo cách hiểu trong đề tài này là cộng đồng cư dân
Theo đặc trưng loài, Lê Thị Minh Lý cho rằng có 3 ý:
+ có một hay nhiều nghề truyền thống lâu đời
+ được lưu truyền
+ có sức lan toả mạnh mẽ
Wikipedia cho rằng có 2 ý:
+ có chung truyền thống sản xuất
+ các sản phẩm thủ công cùng chủng loại
Như vậy có thể tiếp thu hai đặc trưng loài là có chung truyền thống sản xuất lâu đời và tạo ra các sản phẩm thủ công cùng chủng loại
Bước 4: Tìm các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả bước 3 để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng
Có những làng nghề mới như làng nghề cơ khí Kiên Lao (Xuân Trường, Nam Định). Như vậy có thể bỏ yếu tố lâu đời.
Có những làng nghề nhưng không sản xuất sản phẩm thủ công như làng nghề rối nước Đào Thục, làng nghề ăn xin…
Bước 5. Xác định đặc trưng giống:
Là một cộng đồng cư dân
Bước 6. Xác định các đặc trưng loài
- truyền thống sản xuất
- sản phẩm thủ công cùng loại
--> Làng nghề là một cộng đồng cư dân có chung truyền thống sản xuất một loại sản phẩm thủ công.
Bước 7. Lập sơ đồ:

[pcm]

Bài tập số 6: chọn một nội dung thích hợp để lập bảng và mô hình
Bảng: so sánh sản phẩm đá của làng nghề Bửu Long và Non Nước



Mô hình: các điều kiện tác động đến làng nghề đá Bửu long hiện nay

[kim liên]

Phần mô hình bài 6, nếu bạn để mũi tên màu đỏ là tiêu cực, mình đồng ý nếu là ô nhiễm môi trường, nhưng nhưng cái còn lại cũng là tiêu cực thì có ổn ko. mình ko hiểu.