Bài tập thực hành 4: Định nghĩa “Tết Trung thu”
1. Tìm tất cả các định nghĩa hiện có:- Wikipedia: theo Âm lịch là ngày Rằm tháng 8 hằng năm, đây đã trở thành ngày tết của trẻ em (Tết Thiếu nhi), còn được gọi là Tết trông Trăng hay Tết Đoàn Viên.
- Wikipedia: Tại Triều Tiên và Hàn Quốc, tết trung thu là lễ tạ ơn (Chuseok), ngày mà người nông dân làm lễ tạ ơn tổ tiên vì đã cho một mùa màng bội thu, và là ngày tết lớn thứ hai trong năm và ngày nghỉ lễ quốc gia.
- Wikipedia: Tại Đài Loan, ngày Tết Trung Thu là ngày nghỉ lễ chính thức cho cả nước và những buổi nướng thịt ngoài trời đã trở thành dịp để thắt chặt tình cảm giữa gia đình và đồng nghiệp trong công ty.
- Phan Kế Bính - Việt Nam phong tục, Nhà xuất bản Văn học tái bản năm 2005 (tr.48): Rằm tháng 8 là Tết trung thu. Tết này ta thường gọi là tết trẻ con.
- Hoàng Phê - Từ điển tiếng Việt - Viện ngôn ngữ học, Trung tâm từ điển học, NXB Đà Nẵng năm 2003 (tr.1050); Trung thu: rằm tháng tám âm lịch; ngày tết của trẻ em, theo phong tục cổ truyền (thường viết hoa). Trăng trung thu. Phá cỗ trung thu.
2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa
3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần sửa chữa, bổ sung.Đặc trưng giống:
- Tết trung thu: Theo Âm lịch là ngày Rằm tháng 8 hằng năm, đây là ngày tết của trẻ em (Theo Hoàng Phê, 2003; Phan Kế Bính, 2005; Wikipedia)
- Tết trung thu còn có tên gọi khác là Tết trông Trăng hay Tết Đoàn Viên (theo Wikipedia); Trăng trung thu, Phá cỗ trung thu (Hoàng Phê, 2003), không nêu tên gọi khác (Phan Kế Bính, 2005) còn thiếu.
- Nguồn gốc: Theo phong tục cổ truyền (theo Hoàng Phê, 2003); chưa nêu nguồn gốc cụ thể (Phan Kế Bính, 2005; Wikipedia)
- Thời gian: chưa nêu rõ về thời gian (Wikipedia) (Hoàng Phê, 2003); xác định thời gian vào khoảng thế kỷ 19 (Phan Kế Bính, 2005).
* Có thể tiếp thu đặc trưng giống là: Tết trung thu, theo Âm lịch là ngày Rằm tháng 8 hằng năm, đây là ngày tết của trẻ em.
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúngCác khái niệm hiện hành về Trung thu đều có cùng những nội dung như: theo Âm lịch là ngày Rằm tháng 8 hằng năm, đây là ngày tết của trẻ em; nên không cần thiết phải tìm thêm.
5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)Là lễ hội
6. Xác định đặc trưng loài cho phép (khu biệt khái niệm được định nghĩa với các khái niệm khác cùng bậc)Tết Trung thu (phân biệt với Tết Nguyên đán, Tết Đoan ngọ)
Tết trung thu là ngày tết của trẻ em ((phân biệt với tết Nguyên đán, Tết đoan ngọ)
7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
Sản phẩm cuối cùng: Tết trung thu, theo Âm lịch là ngày Rằm tháng 8 hằng năm.
