Bài tập thực hành 4: Định nghĩa “Nho giáo”
1. Tìm tất cả các định nghĩa hiện có:- Wikipedia:
Nho giáo, còn gọi là đạo Nho hay đạo Khổng là một hệ thống đạo đức, triết học xã hội, triết lý giáo dục và triết lý chính trị do Khổng Tử đề xướng và được các môn đồ của ông phát triển với mục đích xây dựng một xã hội thịnh trị.- Hoàng Phê 2010. Từ điển tiếng Việt. Viện ngôn ngữ học, tr928:
Nho giáo là hệ thống các nguyên tắc đạo đức, chính trị do Khổng Tử sáng lập, nhằm duy trì trật tự của xã hội phong kiến.- Doãn Chính 2010. Từ điển triết học Trung Hoa. NXB Chính trị quốc gia, tr488:
Nho giáo là một trong những trường phái triết học lớn của Trung Quốc thời kỳ Xuân thu – Chiến quốc do Khổng Tử (561 – 479 trCN) – nhà tư tưởng, nhà chính trị, nhà giáo dục lớn sáng lập. - Võ Thị Cẩm Vân 2015. Sự du nhập và ảnh hưởng của Nho giáo đến giá trị truyền thống văn hóa Việt Nam:
Nho giáo là một trong những trường phái triết học chính của Trung Quốc thời cổ đại đó là những tư tưởng triết lý, luân lý đạo đức, thể chế cai trị vốn đã có cơ sở ở Trung Quốc từ thời Tây Chu, đến cuối thời Xuân Thu (TK XI – TK V TCN) thì được Khổng Tử (551 – 479 TCN) và các môn đệ của Ông là Mạnh Tử (372 – 289 TCN) và Tuân Tử (313 – 238 TCN) hệ thống hóa ổn định lại trong hai bộ kinh điển là Tứ Thư và Ngũ Kinh.
2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa
3. Phân loại định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa- Theo đặc trưng giống:
+ Đều là trường phái triết học do Khổng Tử khởi xướng (cả 4 định nghĩa)
+ Thời gian sáng lập: thời kỳ Xuân Thu – Chiến Quốc (theo Doãn Chính 2010 và Võ Thị Cẩm Vân 2015). Tuy Wikipedia và Hoàng Phê 2010 không nhắc đến, nhưng việc Nho giáo được Khổng Tử sáng lập vào thời Xuân Thu – Chiến Quốc là thông tin chính xác.
- Theo đặc trưng loài, có hai tiêu chí nội dung và mục đích sáng lập
+ Về nội dung: là hệ thống đạo đức, triết học xã hội, triết lý giáo dục và triết lý chính trị (theo Wikipedia), là hệ thống các nguyên tắc đạo đức, chính trị (theo Hoàng Phê 2010), những tư tưởng triết lý, luân lý đạo đức, thể chế cai trị (theo Võ Thị Cẩm Vân 2015). Có thể tìm ra điểm chung từ ba định nghĩa trên “hệ thống các nguyên tắc đạo đức, chính trị”
+ Về mục đích sáng lập: xây dựng một xã hội thịnh trị (theo Wikipedia), duy trì trật tự của xã hội phong kiến (theo Hoàng Phê 2010). Có thể tìm ra điểm chung từ hai định nghĩa trên: “duy trì trật tự xã hội”.
Như vậy, có thể tiếp thu đặc trung giống “là trường phái triết học do Khổng Tử khởi xướng”, phạm trù của hai đặc trưng loại (nội dung và mục đích sáng lập).
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng.
Các khái niệm hiện hành về Nho giáo đều có cùng những nội dung như: do Khổng Tử sáng lập vào thời Xuân Thu – Chiến Quốc, là hệ thống tư tưởng đạo đức, chính trị, mục đích nhằm duy trì trật tự xã hội,… nên không cần thiết phải tìm thêm.
5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loài)- Là trường phái triết học.
6. Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định ngh4ia với những khái niệm khác cùng bậc)- Do Khổng Tử khởi xướng vào thời Xuân Thu – Chiến Quốc (phân biệt với Phật giáo, Đạo giáo, Thiên Chúa giáo);
- Nội dung là hệ thống các nguyên tắc đạo đức, chính trị (phân biệt với Phật giáo, Đạo giáo, Thiên Chúa giáo);;
- Mục đích sáng lập nhằm duy trì trật tự xã hội (phân biệt với Phật giáo, Đạo giáo, Thiên Chúa giáo);.
Sản phẩm sơ bộ:
“Nho giáo là trường phái triết học do Khổng Tử khởi xướng vào thời Xuân Thu – Chiến Quốc với nội dung là hệ thống các nguyên tắc đạo đức, chính trị vì mục đích duy trì trật tự xã hội.”7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
Thay cụm từ “khởi xướng” thành cụm từ “sáng lập”.
Thay cụm từ “với nội dung là” thành cụm từ “bao gồm” sẽ ngắn gọn, cô đọng hơn.
Thay cụm từ “vì mục đích” thành từ “nhằm” sẽ ngắn gọn, cô động hơn.
Sản phẩm cuối cùng:
“Nho giáo là trường phái triết học do Khổng Tử sáng lập vào thời Xuân Thu – Chiến Quốc bao gồm hệ thống các nguyên tắc đạo đức, chính trị nhằm duy trì trật tự xã hội.”
Bài tập thực hành 5: So sánh “Nho giáo” và “Phật giáo”
gửi bởi LuongQuocAn » Thứ 2 01/02/16 11:21 
