Văn hóa gia đình dòng họ người Việt qua ca dao

[Đặng Thị Bình]

Bài tập số 1
Mô học: Phương pháp nghiên cứu văn hóa học
Học viên: Đặng Thị Bình
MSHV: 156031064015

Đề tài nghiên cứu : Văn hóa gia đình dòng họ người Việt qua ca dao

1.Phân tích cấu trúc tên đề tài
[ Văn hóa gia đình dòng họ người Việt ] [ qua ca dao ]
-Đối tượng nghiên cứu : Văn hóa gia đình dòng họ
-Phạm vi nghiên cứu : qua ca dao, ở đây là khu biệt về mặt tài liệu.
- Xác định tọa độ CTK
C: Dân tộc bất kì (được nói đến trong ca dao Việt Nam)
T: thời gian bất kì (được nói đến trong ca dao Việt Nam)
K: địa điểm bất kì (được nói đến trong ca dao Việt Nam)

2. Lập sơ đồ ( xem hình bên dưới )


3.Xác định các cặp đối lập cơ bản:
Không gian cá nhân >< không gian gia đình, dòng họ
Họ nội >< họ ngoại
Luân lý ứng xử trong gia đình dòng họ >< nghịch luân lý ứng xử trong gia đình dòng họ
=> Đặc trưng trong văn hóa ứng xử của gia đình dòng họ Việt Nam.

[thanhkien92]

Chào Bình, phần tọa độ C: có quá rộng không? Kiên nghĩ chỉ xét người Việt là hợp lí, phạm vi thu hẹp lại.

[Nguyễn Vy]

Phần thời gian hình như cũng hơi rộng Bình à.Thời gian bất kỳ thì văn hóa gia đình dòng họ cũng sẽ có sự thay đổi.Vì trong thời gian đó nó cũng có gắn với các thời kỳ lịch sử nữa.Như vậy thì cái nền văn hóa gia đình dòng họ sẽ bị biến đổi qua từng thời kỳ.Bình nên giới hạn lại không gian thì sẽ làm nổi bật và cụ thể hơn.

[Hoàng Hải Bình]

anh cũng đồng ý kiến với Vy đó. Thời gian và không gian của em quá rộng. Mỗi vùng, miền, mỗi dân tộc lại có quan điểm khác nhau về gia đình dòng tộc nữa mà.

[Quyên Su]

Em thì lại nghĩ rộng hay hẹp ko quan trọng do bài tiểu luận hay luận văn nữa đó ạh! Nếu có khả năng rộng cg tốt lắm luôn

[Đặng Thị Bình]

Cảm ơn mọi người đã đọc và nhiệt tình góp ý cho cấu trúc bài của em.
Thật ra bài của em đã được giới hạn phạm vi tài liệu là thể loại văn học bình dân - ca dao.
Từ ca dao lọc ra chủ đề về gia đình dòng họ thật không ít nhưng không phải là nhiều, hầu hết đều quy về một số tiểu chủ đề cố định.
Hơn nữa, ngay chính bản thân thể loại ca dao đã giới hạn về không gian cũng như thời gian cho đề tài của em rồi.
Về chủ thể tộc người em lại càng không muốn phân biệt giữa tộc người kinh và các tộc người thiểu số khác, vì đơn giản ca dao là đối tượng văn học bình dân truyền miệng mà về sau mới có những sao lục và ghi chép điền dã từ các lớp hậu bối để tổng hợp lại, nói một cách khác tộc người sáng tác chiếm ưu thế gần như hoàn toàn là người kinh.
Hơn hết em muốn nghiên cứu tổng quát văn hoá gia đình dòng họ của người Việt Nam chứ không thuần một nhóm tộc người nào, và về sau nếu phát triển thêm về cấu trúc của đề tài em cũng sẽ không phân tộc người mà phân theo khu vực địa lý để tìm nét đặc trưng trong văn hoá gia đình dòng họ của từng khu vực.
Rất mong các anh chị em tiếp tục có những nhận xét để em có thêm những nhìn nhận cụ thể hơn về hướng triển khai đề tài của mình một cách hiệu quả.
Thành thật cảm ơn mọi người.

[Quyen 09]

Khi đã nói trên đề tài là người Việt thì hàm ý là người Kinh rồi, vì vậy phần chủ thể nghiên cứu bạn không thể nói là dân tộc bất kỳ được !

[Đặng Thị Bình]

Sau buổi học ngày 19/5/2016 cùng thầy mình có những chỉnh sửa ở bài tập 1 và viết tiếp bài tập 2; được trình bày bên dưới:
Môn học: Phương pháp nghiên cứu văn hóa học
Học viên: Đặng Thị Bình
MSHV: 156031064015
1.Phân tích cấu trúc tên đề tài
[ Văn hóa gia đình dòng họ người Việt ] [ qua ca dao ]
-Đối tượng nghiên cứu : Văn hóa gia đình dòng họ
-Phạm vi nghiên cứu : qua ca dao, ở đây là khu biệt về mặt tài liệu.
- Xác định tọa độ CTK
C: Người Việt Nam, trong đó dân tộc kinh là tộc người chủ yếu.
T: Từ khi có sự xác lập quan hệ gia đình dòng họ trong đời văn hóa người Việt, và từ khi ca dao ra đời.
K: địa điểm bất kì (được nói đến trong ca dao Việt Nam)

2.Lập sơ đồ ( xem hình bên dưới )


3.Xác định các cặp đối lập cơ bản:
Quan hệ gia đình dòng họ Việt Nam >< Quan hệ gia đình dòng họ các quốc gia khác (phương Đông khác, phương Tây)
Quan hệ gia đình dòng họ >< Quan hệ khác quan hệ gia đình dòng họ (bằng hữu, láng giềng, thầy trò, chủ tớ…)
Nội tộc >< ngoại tộc
Hành vi giao tiếp thuận luân lý gia đình dòng họ Việt Nam >< Hành vi giao tiếp nghịch luân lý gia đình dòng họ Việt nam
Đức tính tốt đẹp trong ứng xử gia đình dòng họ >< Thói hư tật xấu trong ứng xử gia đình dòng họ => Đặc trưng trong văn hóa ứng xử của gia đình dòng họ Việt Nam.

4. Định vị đối tượng:
- Đối tượng nghiên cứu: Văn hóa gia đình dòng họ người Việt qua ca dao
- Chủ thể: người Việt Nam
- Không gian: ca dao
- Thời gian: Từ khi người Việt xác lập quan hệ gia đình dòng họ và từ khi ca dao ra đời.

5. Đề cương chi tiết (phần nội dung)

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Ca dao
1.1.2 Gia đình dòng họ
1.2 Cơ sở thực tiễn
1.2.1 Văn hóa gia đình dòng họ Việt Nam - Vấn đề nguồn gốc và đặc trưng.
1.2.2 Chủ đề gia đình dòng họ được phản ánh trong ca dao

CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM VĂN HÓA GIA ĐÌNH DÒNG HỌC CỦA NGƯỜI VIỆT QUA CA DAO
2.1 Đặc trưng văn hóa ứng xử của người Việt
2.1.1 Ứng xử trong quan hệ gia đình dòng họ
2.1.2 Ứng xử ngoài quan hệ gia đình dòng họ
2.2 Đặc trưng ứng xử trong quan hệ nội - ngoại tộc của người Việt
2.2.1 Ứng xử nội tộc
2.2.2 Ứng xử ngoại tộc
2.3 Đặc điểm luân lý gia đình dòng học Việt Nam
2.3.1 Ứng xử thuận luân lý gia đình dòng họ
2.3.2 Ứng xử nghịch luân lý gia đình dòng họ

CHƯƠNG 3: GIÁ TRỊ CỦA CA DAO CHỦ ĐỀ GIA ĐÌNH DÒNG HỌ ĐỐI VỚI VĂN HÓA GIA ĐÌNH DÒNG HỌ VIỆT NAM
3.1 Giá trị giáo dục
3.2 Giá trị nhân sinh
3.3 Giá trị kế thừa

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN
CHƯƠNG 5: TÀI LIỆU THAM KHẢO

[Đặng Thị Bình]

Sau buổi học ngày 09/06/2016 mình có những chỉnh sửa ở bài tập 1, 2 và viết tiếp bài tập 3; được trình bày bên dưới:
Môn học: Phương pháp nghiên cứu văn hóa học
Học viên: Đặng Thị Bình
MSHV: 156031064015
1.Phân tích cấu trúc tên đề tài
[ Văn hóa gia đình dòng họ người Việt ] [ qua ca dao ]
-Đối tượng nghiên cứu : Văn hóa gia đình dòng họ
-Phạm vi nghiên cứu : qua ca dao, ở đây là khu biệt về mặt tài liệu.
- Xác định tọa độ CTK
C: người Kinh
T: Từ khi có sự xác lập quan hệ gia đình dòng họ trong đời sống văn hóa người Việt, và từ khi ca dao ra đời.
K: địa điểm bất kì (được nói đến trong ca dao Việt Nam)

2.Lập sơ đồ ( xem hình bên dưới )


3.Xác định các cặp đối lập cơ bản:
Quan hệ gia đình dòng họ người Việt ở Việt Nam >< Quan hệ gia đình dòng họ các dân tộc thiểu số ở Việt Nam.
Quan hệ gia đình dòng họ qua văn học truyền miệng - ca dao >< Quan hệ gia đình dòng họ qua văn học viết.
Quan hệ gia đình dòng họ >< khác quan hệ gia đình dòng họ (bằng hữu, láng giềng đối chiếu với cấp gia đình; thầy trò, chủ tớ, quan chức dân đen đối chiếu với cấp dòng họ.
Hành vi giao tiếp thuận luân lý gia đình dòng họ Việt Nam >< Hành vi giao tiếp nghịch luân lý gia đình dòng họ Việt nam => Đặc trưng trong văn hóa ứng xử của gia đình dòng họ Việt Nam đi đến kết luận về tính giá trị và phi giá trị trong ứng xử gia đình dòng họ Việt Nam.

4. Định vị đối tượng:
- Đối tượng nghiên cứu: Văn hóa gia đình dòng họ
- Chủ thể: người kinh
- Không gian: địa điểm bất kì đượng nói đến trong ca dao.
- Thời gian: Từ khi người Việt xác lập quan hệ gia đình dòng họ và từ khi ca dao ra đời.

5. Đề cương chi tiết (phần nội dung)

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Ca dao
1.1.2 Gia đình
1.1.3 Dòng họ
1.2 Cơ sở thực tiễn
1.2.1 Văn hóa gia đình dòng họ Việt Nam - Vấn đề nguồn gốc và đặc trưng.
1.2.2 Văn hóa gia đình dòng họ được phản ánh trong văn học truyền miệng - ca dao và văn học viết.
1.2.2.1 Văn hóa gia đình dòng họ được phản ánh trong văn học truyền miệng - ca dao
1.2.2.2 Văn hóa gia đình dòng họ được phản ánh trong văn học viết
1.2.3 Chủ đề gia đình dòng họ được phản ánh trong ca dao
1.2.3.1 Chủ đề gia đình được phản ánh trong ca dao
1.2.3.1 Chủ đề dòng họ được phản ánh trong ca dao
CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM VĂN HÓA GIA ĐÌNH DÒNG HỌC CỦA NGƯỜI VIỆT QUA CA DAO
2.1 Đặc trưng văn hóa ứng xử gia đình dòng họ của người Việt qua ca dao
2.1.1 Ứng xử trong quan hệ gia đình
2.1.1.1 Ứng xử với quan hệ gia đình huyết thống
2.1.1.2 Ứng xử với quan hệ gia đình không huyết thống
2.1.2 Ứng xử trong quan hệ dòng họ
2.1.2.1 Ứng xử với nội tộc
2.1.2.2 Ứng xử với ngoại tộc
2.2 Đặc điểm luân lý gia đình dòng học Việt Nam qua ca dao
2.2.1 Ứng xử thuận luân lý gia đình dòng họ
2.2.2 Ứng xử nghịch luân lý gia đình dòng họ

CHƯƠNG 3: GIÁ TRỊ CỦA CA DAO CHỦ ĐỀ GIA ĐÌNH DÒNG HỌ ĐỐI VỚI VĂN HÓA GIA ĐÌNH DÒNG HỌ VIỆT NAM
3.1 Giá trị giáo dục
3.2 Giá trị nhân sinh
3.3 Giá trị kế thừa
Kết luận

Bài tập 3: DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO và DOCUMENT MAP
TÀI LIỆU THAM KHẢO
+ Tài liệu từ sách:
1. Thanh Lê 2001, Xã hội học gia đình, NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.
2. Toan Ánh 1992, Nếp cũ, NXB Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Đặng Cảnh Khanh, Lê Thị Quý 2007, Gia đình học, NXB Lý luận Chính trị.
4. Đặng Cảnh Khanh 2003, Gia đình, trẻ em và sự kế thừa các giá trị truyền thống, NXB Lao động - Xã hội.
5. Rita Liljestrom, Tương Lai chủ biên 1991, Những nghiên cứu xã hội học về gia đình Việt Nam, NXB Khoa học Xã hội Hà Nội.
6. Lê Minh chủ nhiệm đề tài ; Tô Ngọc Thanh... [và những người khác], Văn hóa gia đình Việt Nam (1992 - 1994) : báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu chương trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước .
7. Mã Giang Lâm 1998, Tục ngữ ca dao Việt Nam, NXB Giáo Dục.
8. Nguyễn Văn Mại 1972, Việt Nam phong sử, Xuất bản Phủ Quốc Vụ Khanh Đặc trách Văn hóa.
9. Nguyễn Xuân Kính (ch.b.), Phan Đăng Nhật (ch.b) 1995, Kho tàng ca dao người Việt : bốn tập, NXB Văn hóa Thông tin.
10. Nguyễn Xuân Kính (ch.b.), Phan Lan Hương (b.s.), Phan Thị Hoa Lý (c.t.) 2009, Ca dao, NXB Khoa học Xã hội.
11. Lan Hương 2011, Ca dao Việt Nam về tình cảm gia đình, NXB Thanh niên.
12. Nguyễn Nghĩa Dân 2011, Đạo làm người trong tục ngữ ca dao Việt, NXB
Thanh niên.
13. Đặng Hà 2014, Thành ngữ - tục ngữ - ca dao dân ca Việt Nam về tình cảm gia đình, NXB Văn học.
14. Panda Books sưu tầm, tuyển chọn, 50 câu ca dao về tình cảm gia đình, NXB Dân trí.

+ Tài liệu từ luận văn, tạp chí, internet:
1. Phan Thùy Linh 2012, luận văn Thạc sĩ “Văn hóa gia đình người Việt thời Lê Sơ”, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp. HCM.
2. Đỗ Thái Đồng 1990, Gia đình truyền thống và những biến thái ở Nam Bộ Việt Nam, Tạp chí Xã Hội Học số 3.
3. Th.s Lê Thanh Hà 2000, Những giá trị đạo đức của gia đình truyền thống Việt Nam, Tạp chí Thông tin Lý luận số 11.
4. Nguyễn Từ Chi, Nhận xét bước đầu về gia đình người Việt.
5. Phan Đại Doãn, Nguyễn Quang Ngọc 1990, Mối quan hệ làng, họ và gia đình truyền thống, tạp chí Xã hội học số 3.
6. Th.s Phạm Thu Hiền 2002, Mối quan hệ giới trong gia đình và xã hội Việt Nam : lịch sử và hiện tại : nghiên cứu lý luận và thực tiễn, Tạp chí Lý luận chính trị số 1.
7. Phan Đại Doãn 1994, Tìm hiểu chức năng và đặc điểm của gia đình người Việt - dưới giác độ xã hội học lịch sử, Tạp chí Xã hội học số 2.
8. Hoàng Tiến Tựu 1977, Mấy suy nghĩ về cách tìm hiểu một bài ca dao cổ, tạp chí văn học số 2.
9. Website sưu tập ca dao Việt Nam: http://e-cadao.com/

DOCUMENT MAP

[vynguyen]

Chào Bình,
Mình nghĩ phần 1.2.3 Chủ đề gia đình dòng họ được phản ánh trong ca dao nằm trong Phần cơ sở thực tiễn. Mình nghĩ phần đó nằm ở phần 2.2.Là như vầy:
2.2 Chủ đề gia đình dòng họ được phản ánh trong ca dao
2.2.1 Đặc điểm luân lý gia đình dòng học Việt Nam qua ca dao
...
...
Chỉ vậy thôi. Bạn xem thử nha.