Triết lý âm dương qua câu chuyện “Tái ông mất ngựa”

[HCNandChocolate]

Từ câu chuyện “Tái ông mất ngựa” :
"Một ông lão ở gần biên giới giáp với nước Hồ phía Bắc nước Tàu, gần Trường thành, có nuôi một con ngựa. Một hôm con của ông lão dẫn ngựa ra gần biên giới cho ăn cỏ, vì lơ đễnh nên con ngựa vọt chạy qua nước Hồ mất dạng. Những người trong xóm nghe tin đến chia buồn với ông lão.
Ông lão là người thông hiểu việc đời nên rất bình tỉnh nói: Biết đâu con ngựa chạy mất ấy đem lại điều tốt cho tôi.
Vài tháng sau, con ngựa chạy mất ấy quay trở về, dẫn theo một con ngựa của nước Hồ, cao lớn và mạnh mẽ.
Người trong xóm hay tin liền đến chúc mừng ông lão, và nhắc lại lời ông lão đã nói trước đây.
Ông lão không có vẻ gì vui mừng, nói: Biết đâu việc được ngựa Hồ nầy sẽ dẫn đến tai họa cho tôi.
Con trai của ông lão rất thích cưỡi ngựa, thấy con ngựa Hồ cao lớn mạnh mẽ thì thích lắm, liền nhảy lên lưng cỡi nó chạy đi. Con ngựa Hồ chưa thuần nết nên nhảy loạn lên. Có lần con ông lão không cẩn thận để ngựa Hồ hất xuống, té gãy xương đùi, khiến con ông lão bị què chân, tật nguyền.
[right][/right]Người trong xóm vội đến chia buồn với ông lão, thật không ngờ con ngựa không tốn tiền mua nầy lại gây ra tai họa cho con trai của ông lão như thế.
Ông lão thản nhiên nói: Xin các vị chớ lo lắng cho tôi, con tôi bị ngã gãy chân, tuy bất hạnh đó, nhưng biết đâu nhờ họa nầy mà được phúc.
Một năm sau, nước Hồ kéo quân sang xâm lấn Trung nguyên. Các trai tráng trong vùng biên giới đều phải sung vào quân ngũ chống ngăn giặc Hồ. Quân Hồ thiện chiến, đánh tan đạo quân mới gọi nhập ngũ, các trai tráng đều tử trận, riêng con trai ông lão vì bị què chân nên miễn đi lính, được sống sót ở gia đình."

Bình luận của sách Hoài Nam Tử :
“Họa là gốc của Phúc, Phúc là gốc của Họa. Họa Phúc luân chuyển và tương sinh. Sự biến đổi ấy không thể nhìn thấy được, chỉ thấy cái kết quả của nó.
Do đó, người đời sau lập ra thành ngữ: Tái ông thất mã, an tri họa phúc. Nghĩa là: ông lão ở biên giới mất ngựa, biết đâu là họa hay là phúc.
Hai điều họa phúc cứ xoay vần với nhau, khó biết được, nên khi được phúc thì không nên quá vui mừng mà quên đề phòng cái họa sẽ đến; khi gặp điều họa thì cũng không nên quá buồn rầu đau khổ mà tổn hại tinh thần. Việc đời, hết may tới rủi, hết rủi tới may, nên bắt chước tái ông mà giữ sự thản nhiên trước những biến đổi thăng trầm trong cuộc sống.”
[right](Nguồn : http://www.baihocthanhcong.com)[/right]

Triết lý âm dương qua câu chuyện :
Họa-Phúc có thể xem là hai mặt Âm-Dương. Qua câu chuyện, chúng ta có thể thấy trong họa có phúc, trong phúc có họa, không có gì hoàn toàn là họa hay là phúc. Bên cạnh đó, khi gặp họa lớn thì cuối cùng cũng có thể chuyển hóa thành phúc và ngược lại – đó là quy luật về quan hệ giữa âm và dương.
Nắm được sự chuyển hóa giữa họa và phúc đem đến tâm trạng thoải mái hơn trong cuộc sống, vì phần nào chúng ta đã tiên liệu được những cái họa, không cảm thấy hụt hẫng khi chuyện không như ý muốn, tránh thái độ bi quan, chán nản khi gặp họa. Và gặp phúc cũng chưa hẳn là chuyện đáng mừng, cần phải dè chừng, không tự mãn. Họa và Phúc là những điều hiển nhiên trong cuộc sống.

Liên hệ trong thực tế :
Trong đời sống, có nhiều người khi trúng số độc đắc thường có xu hướng tiêu xài “thả ga”, mua sắm thỏa thích vì nghĩ ít khi có được một khoản tiền lớn. Vì thế, khi có chuyện cấp bách, họ không còn đủ tiền bạc. Đó là trong phúc luôn tiềm ẩn họa.
Có những gia đình đang êm ấm, tiền của dư thừa đột nhiên gặp họa lớn như phá sản đến mức trắng tay. Nhưng cũng chính từ đó mà sau này, con cái họ biết cách tự lập hơn so với khi sống trong no đủ. Họa lớn, nhưng cuối cùng cũng có thể sinh ra phúc.

Đặt vấn đề :
Việc vận dụng quy luật này thường gặp trong cuộc sống, nó thể hiện cách sống quân bình và nhìn nhận sự việc một cách biện chứng.
- Mượn lời bàn của sách Hoài Nam Tử “Việc đời, hết may tới rủi, hết rủi tới may, nên bắt chước tái ông mà giữ sự thản nhiên trước những biến đổi thăng trầm trong cuộc sống”. Sống thản nhiên như Tái ông là sống như thế nào ?
- Thế hệ trẻ luôn được xem là thế hệ muốn đi trước thời đại. Vậy tại sao ít khi thấy những người trẻ lo lắng hay đề phòng về những mối họa sau cái phúc ? Có phải đó là sống thản nhiên, không phải lo đến chuyện họa, phúc sắp xảy đến ?

Trên đây là một vài ý kiến cá nhân, rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô, các anh chị và các bạn.