Dưới đây là đề cương chi tiết :
[center]A. PHẦN MỞ ĐẦU [/center]I. Lí do chọn đề tài :Cộng đồng người Hoa có đóng góp một phần không nhỏ trong việc định hình và phát triển khu vực văn hóa Nam Bộ. Cùng với đồng bào Khmer, Chăm và cư dân người Kinh cùng chung sống trên một vùng đất rộng lớn và màu mỡ, những cư dân Hoa Kiều đã góp vào một trong những nét đặc trưng không thể thiếu của văn hóa Nam Bộ.
Trên bước đường di cư đến sinh sống và định cư ở vùng đất này, đồng bào Hoa Kiều đã mang theo một luồng văn hóa mới đã nhanh chóng gặp gỡ với các nền văn hóa bản địa. Và một trong những yếu tố tạo nên sự dung hòa ấy chính là sự xuất hiện của những cơ sở thờ tự. Nếu như ở miền Bắc, chúng ta thường hay bắt gặp những ngôi chùa Việt cổ kính, hay những công trình mang đậm chất cung đình, nguy nga ở Huế, những ngôi tháp cổ mang phong cách âm tính – phồn thực của văn hóa Chăm, thì ở miền Nam, chúng ta lại thấy những ngôi chùa Việt, xuất hiện bên cạnh những ngôi đền Hồi Giáo, Ấn Giáo và trong đó còn có cả những ngôi chùa Hoa.
Chùa Hoa là những cơ sở tín ngưỡng quan trọng (miếu, đình, điện) hoặc là hội quán của người Hoa, nhưng do sự dễ dãi trong ngôn ngữ của người Việt vùng Nam Bộ nên được gọi chung là chùa Hoa.
Cũng vì sự dễ dãi trong tính cách của người dân Nam Bộ, mà cư dân Hoa Kiều đã thiết lập cho mình một lối thờ tự độc đáo.
Mình chọn đề tài này là vì muốn khám phá nhiều hơn về những tập quán, sinh hoạt của cộng đồng người Hoa, mà đặc trưng hơn cả là người Hoa Quảng đang sinh sống ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh.
Khi nhắc đến chùa Hoa ở thành phố Hồ Chí Minh, người ta thường nhắc đến cụm chùa ở khu vực quận 5 (nơi được xem là Chinatown (Phố Tàu) lớn nhất của Việt Nam) như : chùa Bà Thiên Hậu (Tuệ Thành Hội quán), chùa Ông (Nghĩa An Hội quán), chùa Bà Hải Nam (Hải Nam Hội quán), chùa Ông Bổn (Nhị Phủ Miếu), Miếu Quan Âm (Ôn Lăng Hội quán), v.v.
Nhưng mình xin được phép chọn một ngôi chùa khác, khá đặc biệt. Ngôi chùa này không nằm trong nhóm chùa trên mà tọa lạc tại phường Đa Kao, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh, nhưng vẫn giữ được nét đặc trưng của một ngôi chùa Hoa chính thống, với lối phối tự rất đặc biệt và thấm nhuần văn hóa Á Đông. Đó là chùa Phước Hải, hay còn gọi là Chùa Ngọc Hoàng.
II. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu :1. Mục đích nghiên cứu :Góp phần cung cấp một cái nhìn tổng quan về tập quán thờ tự của người Hoa trong các cơ sở thờ tự riêng của mình. Qua đó, đưa ra những so sánh với cách thức thờ tự của người Kinh tại Nam Bộ cũng như người Hoa tại Trung Hoa.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu :Làm rõ các quan điểm của người Hoa trong việc nhận thức thế giới quan thông qua cung cách thờ tự của họ trong chùa, lấy ví dụ tại chùa Ngọc Hoàng.
III. Tổng quan nghiên cứu :Vì đây là đề tài mang tính đi sâu vào tiểu tiết, nên những vấn đề được đưa ra tìm hiểu khá là hiếm hoi. Nếu có thì cũng chỉ là những lát cắt rất nhỏ trong một tổng thể nghiên cứu lớn :
1. “Sài Gòn xưa và nay”, nhiều tác giả, NXB Trẻ, 2007[center]

[/center]
Có thể nói đây là một tập nghiên cứu các vấn đề liên quan đến vùng đất Sài Gòn qua nhiều thời kì. Trong đó, có 4 bài viết nổi bật và có đề cập đến tập quán và kiến trúc của người Hoa, đó là : “
Đình Minh Hương Gia Thạnh và Bình Dương thi xã” (tr.143 - 145) của tác giả Hoài Anh, “
Làng Minh Hương” (tr. 147 - 152) của tác giả Huỳnh Ngọc Trảng, “
Chùa Bà Thiên Hậu”, “
Kiến trúc Sài Gòn trong kiến trúc Đông - Tây” (133 - 137) của Nguyễn Hữu Thái.
2. “Sài Gòn năm xưa”, tác giả Vương Hồng Sển, NXB Tổng hợp Đồng Nai. (bản cũ của NXB Khai Trí, Sài Gòn, 1969)[center]

[/center]
Cuốn sách là toàn bộ những ghi chép rất mực tỉ mỉ của ông Vương Hồng Sển trong quá trình “khám phá” Sài Gòn. Trong đó có một đoạn nhỏ viết về chùa Ngọc Hoàng như sau : “Kể về chùa Tàu tại Sài Gòn, đường Phạm Đăng Hưng (Đất Hộ) có một ngôi chùa cũng lạ lắm. chùa tạo lập năm 1905, trông có vẻ cổ kính vô cùng, hoa viên và cách xếp đặt phía trong đáng liệt kê vào hàng kì quan tại Sài Gòn này lắm. Ấy là chùa Ngọc Hoàng, chữ viết “Ngọc Hoàng Điện” …
3. Thông tin về chùa Ngọc Hoàng trên mạng internet thì không thiếu, vì đây là địa điểm du lịch khá sôi động với nhiều lượt khách tỏng và ngoài nước đến tham quan và chiêm bái rất nhiều. Cho nên, đây là địa điểm xuất hiện nhiều trên trang thông tin du lịch với lượng thông tin tương đối chính xác và đầy đủ :
Diễn đàn học tập du lịch Việt Nam :
http://www.vietnamtourism.edu.vn/tp-ho- ... hoang.html Trang thông tin có bài viết khá chi tiết về kiến trúc thờ tự và đôi nét về lễ hội tại chùa Ngọc Hoàng. Đây cũng là một dịp lễ khá quan trọng đối với đồng bào Hoa Kiều.
Trang Di tích lịch sử cũng có một bài viết khá chi tiết về chùa Ngọc Hoàng (lịch sử lẫn kiến trúc và các tượng thờ) :
http://www.vietnamtourism.edu.vn/tp-ho- ... hoang.html4. Phần mềm 522 Chùa Việt Nam của tác giả Võ Văn Tường : có phần trình bày rất chi tiết về chùa cũng như phần minh họa hình ảnh khá phong phú.
[center]

[/center]
IV. Phạm vi nghiên cứu :Chủ thể nghiên cứu : Đối tượng nghiên cứu chính là phong cách bài trí tượng thờ và đối tượng thờ chung với nhân vật thờ chính (thờ Ngọc Hoàng) trong chùa Ngọc Hoàng.
Không gian nghiên cứu : Chùa Ngọc Hoàng (73, Mai Thị Lựu, p.Đa Kao, q.1, Tp.HCM).
Thời gian nghiên cứu :suốt quá trình hình thành và phát triển chùa Ngọc Hoàng (1892 - nay).
V. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn :Ý nghĩa khoa học : Mở ra những hướng nghiên cứu mới trong việc tìm hiểu về người Hoa ở Nam Bộ nói riêng và mở rộng ra văn hóa Nam Bộ nói chung.
Ý nghĩa thực tiễn : Nêu lên những nét đặc trưng chung trong thờ tự của người Hoa tại Nam Bộ, cũng như các đối tượng thờ tự thường xuất hiện trong tâm khảm của người Hoa.Hiểu rõ hơn về lối sống của người Hoa tại Nam Bộ.
VI.Phương pháp nghiên cứu :Phương pháp tìm hiểu thực địa : tại chùa Ngọc Hoàng (73, Mai Thị Lựu, p.Đa Kao, q.1, Tp.HCM).
Phương pháp phân tích – tổng hợp : áp dụng những cơ sở lí luận vào những kết quả có sau khi đi thực tiễn để đưa ra những nhận định về cách thức phối tự của người Hoa.
Phương pháp so sánh (với chùa Việt và các loại hình thờ tự khác) và tham khảo thêm tài liệu.
[center]B. NỘI DUNG CHÍNH :[/center]CHƯƠNG I : TÌM HIỂU CHUNG VỀ NGƯỜI HOA, CHÙA HOA1. Đôi điều về lịch sử hình thành của người Hoa ở Nam Bộ.
2. Định nghĩa Chùa Hoa và các nghi lễ diễn ra tại chùa Hoa.
3. Lịch sử và kiến trúc chùa Ngọc Hoàng.
CHƯƠNG II : ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC THỜ NHIỀU THẦN TRONG NHẬN THỨC CỦA ĐỒNG BÀO HOA KIỀU 1. Ảnh hưởng của Tam Giáo đối với đời sống tâm linh của người Hoa.
2. Quan niệm nhân sinh quan của người Hoa thông qua việc thờ nhiều thần.
3. Tác động của yếu tố văn hóa ngoại lai.
4. So sánh với chùa Việt và các cơ sở thờ tự khác.
CHƯƠNG III : MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHƯƠNG THỨC PHỐI TỰ VÀ HÀNH HƯƠNG1. Cách hành lễ chính trong năm tại chùa Ngọc Hoàng.
2. Ảnh hưởng đến cách thức hành hương ở chùa Ngọc Hoàng.
CHƯƠNG IV : TỔNG KẾT[center]

[/center]
[center]
Chùa Ngọc Hoàng (chùa Phước Hải)[/center]