Bài tập 6: Quy trình định nghĩaVề cái này, do Thầy Thêm đã có định nghĩa trong bài giảng rồi, nên mình cũng hơi phân vân khi làm định nghĩa về Tắm. Nhưng đọc kỹ, thấy định nghĩa của thầy vẫn còn có thể bổ sung thêm, nên mình làm lại các bước, và có bổ sung điều chỉnh một chút để có được một cái định nghĩa riêng cho mình. Mong thầy và các bạn góp ý.
Định nghĩa Tắm
1. Tìm tất cả các định nghĩa hiện có* Từ điển tiếng Việt – Hoàng Phê (2005) và Đại từ điển tiếng Việt – Nguyễn Như Ý
Tắm:
-Giội nước lên người hoặc ngâm mình trong nước cho sạch sẽ, mát mẻ hoặc để chữa bệnh.
Ví dụ: Ăn no tắm mát. Tắm biển. Tắm suối nước nóng. Tắm cho em bé. Làng quê tắm trong ánh trăng.
-Phơi mình dưới ánh nắng hoặc làm cho toàn thân chịu tác động của một loại tia sáng (theo phương pháp vật lí) để chữa bệnh.
Ví dụ: Tắm nắng. Tắm điện.
-Làm cho đồ vàng bạc sáng bóng lại bằng cách nhúng trong một loại nước chua.
Ví dụ: Tắm vàng. Tắm đôi hoa tai.
* GS. TS Trần Ngọc Thêm
Tắm là hành động sinh hoạt đầm mình trong một loại chất liệu tự nhiên nhằm tác động lên bề mặt cơ thể để giúp cơ thể hoàn thiện hơn.
2. Phân tích từng định nghĩa
3.Phân loại các định nghĩa, xác định các nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/ thiếu cần bổ sung sửa chữaHai định nghĩa có những nét chung là: Tắm:
-Là một hành động (giội, ngâm mình, đầm mình…=> tiếp xúc trên diện rộng)
-Dùng nước hoặc chất liệu khác
-Có tác dụng tích cực
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng-Trong tiếng Việt có những cách dùng như: tắm giặt (tắm rửa và giặt giũ), tắm gội (tắm và gội, làm sạch cơ thể), tắm rửa (tắm cho sạch), tắm táp (tắm nói chung)…=> đều dùng nước, làm sạch cơ thể.
-Ngoài ra còn có những cách dùng nhân hóa, ước lệ: Làng quê tắm trong ánh trăng => có nghĩa là đầm mình trong ánh trăng.
5. Xác định đặc trưng giống-Đặc trưng giống: hành động (giội, ngâm cũng là hành động)
6. Xác định đặc trưng loài-Tiếp xúc: tiếp xúc trên diện rộng (giội lên người, ngâm mình, đầm mình…) phân biệt với rửa mặt, rửa tay chân là chỉ tiếp xúc trên diện nhỏ hẹp.
-Chất liệu: tự nhiên (nước, nước bồ kết, nước hoa hồng, sữa, muối, bùn, lá cây…) và nhân tạo (sữa tắm, xà bông…)
-Tác dụng: tốt cho cơ thể (sạch, khỏe mạnh, thư giãn, chữa bệnh…)
Sản phẩm sơ bộ: Tắm là một hành động tiếp xúc trên diện rộng với các chất liệu (tự nhiên hoặc nhân tạo) nhằm mang lại tác dụng tích cực cho cơ thể.
7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
Sản phẩm cuối cùng:
Tắm là một hành động tiếp xúc trên diện rộng với các chất liệu (tự nhiên hoặc nhân tạo) nhằm mang lại tác dụng tích cực cho cơ thể.