Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài để lập bảng (bắt buộc), lập mô hình (cố gắng), lập thuật giải (nếu có)
BẢNG 1. ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA ĐẢO VEN BỜ HÒN MIỄU
BẢNG 2. YẾU TỐ BIỂN TRONG VĂN HÓA CÁC VÙNG MIỀN
MÔ HÌNH TỪ BẢNG 1
BÀI TẬP THỰC HÀNH 6
Định nghĩa đảo ven bờ
1.Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
- Hoàng Phê 1992. Từ điển Tiếng Việt. Trung tâm từ điển ngôn ngữ: Đảo là khoảng đất đá lớn nổi lên giữa sông, biển.
- Nguyễn Văn Phong. Bách khoa về biển: Đảo là phần đất hoàn toàn xung quanh bao bọc bởi nước, thường xuyên nhô lên cao, không bị ngập nước khi mức nước triều lên cao nhất.
- Wikipedia: Đảo là phần đất được bao quanh hoàn toàn bởi nước nhưng không phải là một lục địa.
- Điều 121. Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982. NXB Chính trị quốc gia, Hà Hội: Đảo là một vùng đất hình thành tự nhiên có nước bao bọc, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước.
- Từ điển địa chất: Đảo ven bờ phân bố ở ven bờ biển trên thềm lục địa.
2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa
- Hoàng Phê 1992. Từ điển Tiếng Việt. Trung tâm từ điển ngôn ngữ: Đảo là khoảng đất đá lớn nổi lên giữa sông, biển.
- Nguyễn Văn Phong. Bách khoa về biển: Đảo là phần đất hoàn toàn xung quanh bao bọc bởi nước, thường xuyên nhô lên cao, không bị ngập nước khi mức nước triều lên cao nhất.
- Wikipedia: Đảo là phần đất được bao quanh hoàn toàn bởi nước nhưng không phải là một lục địa.
- Điều 121. Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982. NXB Chính trị quốc gia, Hà Hội: Đảo là một vùng đất hình thành tự nhiên có nước bao bọc, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước.
- Từ điển địa chất: Đảo ven bờ phân bố ở ven bờ biển trên thềm lục địa.
2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa
3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sữa chữa
Theo đặc trưng giống là khoảng đất đá (1); phần đất (2,3); một vùng đất (4).
Theo đặc trưng loài, cả bốn đều có tiêu chí là có nước bao bọc. (2) và (4) có thêm tiêu chí tiêu chí là khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước. Ngoài ra, (4) có thêm tiêu chí là hình thành tự nhiên. Nhưng cả bốn định nghĩa đều thiếu 1 tiêu chí được nêu ra ở (5) là nằm trên thềm lục địa. Tức là không kể các đảo phân bố ở vùng biển khơi xa trên sườn lục địa.
Như vậy, ta có thể tiếp thu: đặc trưng giống “là một vùng đất”; đặc trưng loài “hình thành tự nhiên, có nước bao bọc, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước, nằm trên thềm lục địa”.
Cần sửa chữa, bổ sung cho đầy đủ.
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả ở phần 3 để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng
Trên thế giới một số quốc gia bên cạnh những tiêu chí nêu trên còn sử dụng thêm tiêu chí “thích hợp cho con người đến ở hoặc cho một đời sống kinh tế riêng”.
Theo cách hiểu thông thường thì có đảo nằm trong các sông hồ và đảo nằm trong biển (hải đảo). Ngoài ra còn có những đảo nhân tạo.
5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Là một vùng đất.
6. Xác định đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
a) Hình thành tự nhiên (phân biệt với đảo nhân tạo)
b) Nằm trên thềm lục địa (phân biệt các đảo phân bố ở vùng biển khơi xa trên sườn lục địa)
c) Có nước biển bao bọc xung quanh (phân biệt với đảo nằm trong các sông hồ)
d) Khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước (phân biệt với những bãi cạn nửa nổi, nửa chìm)
e) Thích hợp cho con người đến ở (phân biệt với các đảo tự nhiên hoặc chỉ dành cho hoạt động sản xuất)
Sản phẩm sơ bộ: “Đảo ven bờ là một vùng đất hình thành tự nhiên nằm trên thềm lục địa, có nước biển bao bọc xung quanh, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước và thích hợp cho con người đến ở”.
7. Lập sơ đồ cấu trúc, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
Theo đặc trưng giống là khoảng đất đá (1); phần đất (2,3); một vùng đất (4).
Theo đặc trưng loài, cả bốn đều có tiêu chí là có nước bao bọc. (2) và (4) có thêm tiêu chí tiêu chí là khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước. Ngoài ra, (4) có thêm tiêu chí là hình thành tự nhiên. Nhưng cả bốn định nghĩa đều thiếu 1 tiêu chí được nêu ra ở (5) là nằm trên thềm lục địa. Tức là không kể các đảo phân bố ở vùng biển khơi xa trên sườn lục địa.
Như vậy, ta có thể tiếp thu: đặc trưng giống “là một vùng đất”; đặc trưng loài “hình thành tự nhiên, có nước bao bọc, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước, nằm trên thềm lục địa”.
Cần sửa chữa, bổ sung cho đầy đủ.
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả ở phần 3 để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng
Trên thế giới một số quốc gia bên cạnh những tiêu chí nêu trên còn sử dụng thêm tiêu chí “thích hợp cho con người đến ở hoặc cho một đời sống kinh tế riêng”.
Theo cách hiểu thông thường thì có đảo nằm trong các sông hồ và đảo nằm trong biển (hải đảo). Ngoài ra còn có những đảo nhân tạo.
5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Là một vùng đất.
6. Xác định đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
a) Hình thành tự nhiên (phân biệt với đảo nhân tạo)
b) Nằm trên thềm lục địa (phân biệt các đảo phân bố ở vùng biển khơi xa trên sườn lục địa)
c) Có nước biển bao bọc xung quanh (phân biệt với đảo nằm trong các sông hồ)
d) Khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước (phân biệt với những bãi cạn nửa nổi, nửa chìm)
e) Thích hợp cho con người đến ở (phân biệt với các đảo tự nhiên hoặc chỉ dành cho hoạt động sản xuất)
Sản phẩm sơ bộ: “Đảo ven bờ là một vùng đất hình thành tự nhiên nằm trên thềm lục địa, có nước biển bao bọc xung quanh, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước và thích hợp cho con người đến ở”.
7. Lập sơ đồ cấu trúc, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
- Từ “nằm” là thừa
- Cụm từ “đến ở” thiếu tính thuật ngữ. Thay: đến ở = sinh sống
=> Sản phẩm cuối cùng: “Đảo ven bờ là một vùng đất hình thành tự nhiên trên thềm lục địa, có nước biển bao bọc xung quanh, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước và thích hợp cho con người sinh sống”.
- Cụm từ “đến ở” thiếu tính thuật ngữ. Thay: đến ở = sinh sống
=> Sản phẩm cuối cùng: “Đảo ven bờ là một vùng đất hình thành tự nhiên trên thềm lục địa, có nước biển bao bọc xung quanh, khi thủy triều lên vùng đất này vẫn ở trên mặt nước và thích hợp cho con người sinh sống”.
