BÀI TẬP 3
Bài tập 3 : Định vị đối tượng và lập đề cương chi tiết
*Định vị đối tượng :
Tầm nhìn của người Việt TNB
C người Việt TNB.
K Tây Nam Bộ. Tư duy mang đậm dấu ấn nông nghiệp.
T Toàn thời gian.
Lập đề cương chi tiết
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
Việt Nam là đất nước có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa, dãy đất hình chữ S cũng mang trong mình nhiều cảnh quan tự nhiên khác nhau. Tây Nam Bộ là vùng đất mới so với Bắc và Trung Bộ, có hoàn cảnh lịch sử và có những nét độc đáo trong tư tưởng, nếp nghĩ, lối sống, phong tục, tín ngưỡng và hình thái cư trú mang đậm dấu ấn sông nước. Qua đề tài này, tôi sẽ tìm hiểu về tầm nhìn của người Việt Tây Nam Bộ, đây là một vấn đề chưa được bàn tới nhiều và chưa có công trình làm sáng tỏ vấn đề trên..
Lý do khách quan: đây là đề tài cần thiết, giúp hiểu biết một khái niệm thuộc văn hóa nhận thức của vùng Tây Nam Bộ.
Lý do chủ quan: tôi sinh ra và lớn lên ở Tây Nam Bộ. Tôi vẫn cảm thấy mình chưa biết tường tận nên muốn dùng pp tiếp cận emic và etic để tìm hiểu văn hóa vùng đất này.
2. Mục đích nghiên cứu
Thông qua cái nhìn toàn cảnh về vùng đất TNB để hiểu rõ hơn những dấu ấn tự nhiên và xã hội đã tác động đến lối sống và nếp nghĩ của cư dân vùng này từ lúc mới bắt đầu khẩn hoang, lập ấp cho đến này. Bước đầu phác thảo về tầm nhìn, tìm ra những đặc điểm trong tầm nhìn của người Việt vùng Tây Nam Bộ trên các lĩnh vực chính trị-văn hóa-xã hội. Đó là một trong những tiền đề giúp tôi kế thừa và phát huy hướng nghiên cứu đời sống văn hóa của cư dân vùng này một cách rõ ràng hơn
3. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu thực hiện đề tài Tầm nhìn của người Việt Tây Nam Bộ dưới góc nhìn văn hóa học. Hiện nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu nghiên cứu về văn hóa ứng xử, văn hóa của người Việt vùng Tây Nam Bộ ở mức độ rộng, bao quát về văn hóa như Văn hóa người Việt vùng Tây Nam Bộ do GS. Trần Ngọc Thêm (cb), xuất bản năm 2013. Cuốn Lịch sử khẩn hoang miền Nam của Sơn Nam [1994] cung cấp nhiều tư liệu lịch sử, trong đó có những tư liệu về cuộc khẩn hoang lập làng ở Nam Bộ nói chung. Các công trình địa phương chí phản ánh các phương diện tự nhiên, lịch sử, kinh tế, văn hóa của vùng đất mà tôi sẽ tiếp tục sưu tầm. Sách Văn hóa và cư dân đồng bằng sông Cửu Long của Nguyễn Công Bình – Lê Xuân Diệm – Mạc Đường [1990] giới thiệu tổng quan về tình hình cư trú của các dân tộc ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, những tư liệu liên quan đến nội dung chính là rất ít, chưa có đề tài nghiên cứu văn hóa nhận thức của người Việt vùng Tây Nam Bộ.. Để bổ sung mảng tư liệu này, tôi dựa vào nguồn tư liệu thu thập được từ những chuyến đi thực tế và từ những kiến thức cá nhân với tư cách là một cư dân của vùng đất này.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tầm nhìn của người Việt Nam Bô, tầm nhìn thường mô tả cái đích mà con người muốn vươn tới.
Phạm vi
Phạm vi không gian: vùng Tây Nam Bộ
Phạm vi thời gian: toàn thời, tuy nhiên do có hạn chế nhất định về mặt tư liệu nên đề tài tập trung lý giải tầm nhìn của cư dân TNB trong thời kỳ đương đại, từ đầu thế kỷ 20 đến nay.
5. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Để hoàn thành tốt đề tài này, tôi xin đề xuất một số phương pháp nghiên cứu như sau:
Phương pháp khảo sát điền dã: thông qua việc phỏng vấn cư dân TNB, tôi tìm hiểu những quan niệm, tầm nhìn, kinh nghiệm, hiểu biết, nhận thức về đời sống nông nghiệp của cư dân nơi đây.
Phương pháp phân tích - tổng hợp tư liệu:
Phương pháp phân tích hệ thống - cấu trúc
Phương pháp nghiên cứu lịch sử
Phương pháp liên ngành
Hướng tiếp cận tư liệu: thư viện (sách, báo chí), Internet, tư liệu điền dã, một số bài nghiên cứu có liên quan đến đề tài.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Về mặt khoa học (nếu thành công), tôi thực hiện đề tài này nhằm đóng góp vào tư liệu chuyên ngành Văn hóa học, đề tài cung cấp cứ liệu mới cũng như mang lại kiến thức về văn hóa Việt Nam đương đại. Về mặt thực tiễn, đề tài nhằm chỉ ra cái hay, cái chưa tốt trong văn hóa nhận thức, đặc biệt là tầm nhìn của cư dân TNB. Sau đó, tôi thực hiện đề tài để theo đuổi hướng nghiên cứu sâu hơn về văn hóa vùng Tây Nam Bộ.
7. Bố cục của đề tài
Đề tài có số lượng là 3 chương.
Chương 1: minh định khái niệm như tầm nhìn, tầm nhìn văn hóa để từ đó làm cơ sở cho những phân tích ở các chương sau.
Chương 2: phân tích tầm nhìn của người Việt TNB trên các lĩnh vực KT-CT-VH-XH thể hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau để có cái nhìn tổng thể, chi tiết và đầy đủ.
Chương 3: Với góc nhìn từ chủ thể, nêu vai trò của tầm nhìn trong văn hóa của người Việt vùng Tây Nam Bộ.
Thứ tự các chương đi từ lí luận đến thực tiễn, từ khái quát đến chi tiết rồi rút ra kết luận chung.
Đề cương chi tiết:
CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Tầm nhìn
1.1.2. Văn hóa nhận thức
1.1.3. Phương pháp tiếp cận văn hóa vùng TNB
1.2 Cơ sở thực tiễn
1.2.1 Định vị vùng văn hóa vùng Tây Nam Bộ.
1.2.2 Mấy đặc điểm văn hóa vùng Tây Nam Bộ.
Tiểu kết chương 1
CHƯƠNG 2: TẦM NHÌN CỦA NGƯỜI VIỆT VÙNG TÂY NAM BỘ NHÌN TRONG KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN
2.1 Tầm nhìn của người Việt Tây Nam Bộ nhìn trong không gian
2.1.1 Lĩnh vực kinh tế - chính trị
2.1.2 Văn hóa – xã hội
2.2. Tầm nhìn của người Việt Tây Nam Bộ nhìn trong thời gian
2.2.1. Tư liệu văn học
2.2.2. Tư liệu lịch sử
2.2.3. Tư liệu hiện nay
Tiểu kết chương 2
CHƯƠNG 3 : TẦM NHÌN CỦA NGƯỜI VIỆT VÙNG TÂY NAM BỘ NHÌN TỪ CHỦ THỂ
3.1. Tính cách văn hóa của người Việt vùng Tây Nam Bộ.
3.1.1 Tính sông nước
3.1.2 Tính mở thoáng
3.2. Những ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa tới văn hóa người Việt TNB
3.3. Sự tiếp nhận văn hóa phương Tây của người Việt TNB
3.4. Vai trò của tầm nhìn trong văn hóa người Việt TNB
Tiểu kết chương 3
Kết luận
Tài liệu trích dẫn









