BÀI TẬP 4: chọn một khái niệm cơ bản trong đề tài của mình để xây dựng định nghĩa.
Bước 1: tìm tất cả các định nghĩa hiện có về khái niệm:
1)-TQ:
+chính: đúng, hợp lệ
+trị: cai trị, quản lý.
->CT là quản lý hợp lệ, đúng đắn lên một cộng đồng XH nào đó.
2)-Hy lạp:
+Politica: Công việc liên quan đến nhà nước.
3)-Platon (nhà TH cổ đại Hy lạp), trong tác phẩm Chính trị:
+Chính trị là nghệ thuật cung đình liên kết trực tiếp các chuẩn mực của người anh hùng và sự thông minh, sự liên kết đó được thực hiện bằng sự thống nhất tư tưởng và tinh thần hữu ái.
+Chính trị là nghệ thuật cai trị, cai trị bằng sức mạnh là độc tài, cai trị bằng thuyết phục mới đích thực là chính trị.
4)-Max-weber (nhà XHH Đức đầu TK 20):
+CT là khát vọng tham gia vào quyền lực hay ảnh hưởng đến sự phân chia quyền lực giữa các quốc gia, giữa các tập đoàn người trong 1 quốc gia. Nghĩa là CT chỉ là những mong muốn (khát vọng) và những tương tác khách quan của cộng đồng người đối với quyền lực, không phải là hoạt động theo đuổi quyền lực.
5)-Tác giả sách Chính trị và kinh tế nhật bản:
CT là hoạt động tìm kiếm những khả năng áp đặt quyền lực chính trị (xem CT là một hoạt động).
6)-Lê-nin: Phạm trù CT có thể hiểu với 1 số nội dung cơ bản sau:
+Thứ nhất: CT là lợi ích, là quan hệ lợi ích, là đấu tranh GC trước hết vì lợi ích GC.
+Thứ hai: Cái căn bản nhất của CT là việc tổ chức CQ, quyền lực Nhà nước, là sự tham gia vào công việc Nhà nước, định hướng cho NN, xác định hình thức, nội dung, nhiệm vụ của NN.
+Thứ ba: CT là biểu hiện tập trung của KT, là việc xây dựng NN về kinh tế, đồng thời, CT không thể không chiếm vị trí hành đầu so với KT.
+Thứ tư: CT là lĩnh vực phức tạp nhất, nhạy cảm nhất, liên quan đến vận mệnh hàng triệu người, giải quyết những vấn đề CT vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật.
7) Định nghĩa CT của M-L:
CT là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các GC, cũng như giữa các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào công việc nhà nước và XH; là hoạt động CT thực tiễn của các GC, các đảng phái CT, các nhà nước, nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện đường lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thoả mãn lợi ích.
8)-Từ điển CT rút gọn của LX:
CT là công việc của XH hay công việc của NN, là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các nhóm XH lớn (trước hết là GC), cũng như các dân tộc, các quốc gia.
Bước 2: phân tích định nghĩa:
Các định nghĩa trên đều có một đặc điểm chung khi khẳng định chính trị là lĩnh lực có liên quan đến việc giành, giữ và sử dụng quyền lực của các nhóm cá nhân trong xã hội. Tuy nhiên giữa các khái niệm lại có những cách khái quát và góc nhìn khác nhau, đòi hỏi người nghiên cứu khóa học phải có sự lựa chọn đúng đắn khái niệm nào có thể làm kim chỉ nam cho đề tài của mình.
Định nghĩa của người Trung Quốc và các triết gia Hy Lạp cổ đại chỉ khái quát chung chính trị là hoạt động cai trị một tổ chức xã hội. Định nghĩa này chưa nói lên được tính chất phức tạp của chính trị, cũng như chưa đề cập đầy đủ đến chủ thể của chính trị chính là con người.
Max Weber lại trừu tượng hóa “chính trị” ở mức độ ảnh hưởng, khát vọng, không phải là một hoạt động cụ thể.
Định nghĩa về chính trị của Mac - Lê nin được xem là tương đối đầy đủ khi đã nêu bật được bản chất của chính trị là gì, là “lĩnh vực quan hệ giữa các GC, cũng như giữa các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực nhà nước”, khẳng định chính trị là “hoạt động” của con người. Nêu bật được chủ thể, khách thể, mục tiêu của chính trị,….
Bước 3: xác định các nét chung của định nghĩa
_Chính trị là lĩnh vực có liên quan đến hoạt động của nhà nước.
_Chủ thể chính trị là con người.
_Là lĩnh vực phức tạp đầy mâu thuẫn.
_Gắn liền với lợi ích dân tộc, lợi ích giai cấp.
Bước 4: tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành:
Chính trị trên thực tế là một hoạt động gắn liền trong tất cả mọi mặt của đời sống chứ không phải là một khái niệm quá xa vời chỉ mang tầm vóc quốc gia hay quốc tế.
Trong một tập thể lớp, việc bầu ra lớp trưởng cũng là một hoạt động chính trị có mục đích tìm kiếm người đứng đầu nhằm duy trì hoạt động và ổn định trật tự lớp.
Người dân đi đường chấp hành tín hiệu giao thông cũng chính là tuân thủ theo pháp luật, một hoạt động của bộ máy chính trị.
Trong gia đình con cái nghe lời cha mẹ. Điều nay mặc dù nghiêng về phạm trù đạo đức nhưng sâu xa vẫn là một hình thức sinh hoạt chính trị khi thành viên này ảnh hưởng tác động của mình lên thành viên khác, duy trì trật tự sinh hoạt trong gia đình.
Bước 5: xác định đặc trưng giống:
Nhóm quan hệ quốc tế.
Bước 6: xác định các đặc trưng loài:
Sản phẩm sơ bộ: chính trị là một hoạt động của con người, trong lĩnh vực quản lý, tổ chức đời sống xã hội. Là mối quan hệ giữa các cá nhân, tổ chức, giai cấp trong việc giành và giữ quyền lực.
Bước 7: lập sơ đồ cấu trúc:
Kết luận: Chính trị là hoạt động của các cá nhân, tổ chức, giai cấp trong việc giành và giữ quyền lực nhà nước nhằm thỏa mãn nhu cầu lợi ích.
