Bài tập 4: Xây dựng định nghĩa (theo 7 bước và lập sơ đồ)1.Sưu tầm những định nghĩa về hôn nhân, phân tích từng định nghĩa:
- Wikipedia có đưa ra các định nghĩa về hôn nhân như sau:
“Hôn nhân, trong chừng mực nào đó, có thể được định nghĩa như là sự kết hợp giữa hai người, một nam và một nữ, để chung sống, cũng như để dành cho nhau sự giúp đỡ và hỗ trợ cần thiết”
-> Định nghĩa còn mơ hồ, chưa chỉ rõ được hôn nhân là một mối quan hệ hợp pháp, đây là định nghĩa mang tính chất mô tả.
“Hôn nhân là sự kết hợp của các cá nhân về mặt tình cảm, xã hội, và hoặc tôn giáo một cách hợp pháp. Hôn nhân có thể là kết quả của tình yêu. Hôn nhân là một mối quan hệ cơ bản trong gia đình ở hầu hết xã hội. Về mặt xã hội, lễ cưới thường là sự kiện đánh dấu sự chính thức của hôn nhân. Về mặt luật pháp, đó là việc đăng ký kết hôn”
-> Định nghĩa mang tính chất liệt kê, các ý chưa liên kết chặt chẽ với nhau, khá rời rạc.
“Hôn nhân thường là sự kết hợp giữa một người đàn ông được gọi là chồng và một người đàn bà được gọi là vợ”
-> Định nghĩa gắn gọn, xúc tích nhưng chưa chỉ ra được bản chất của hôn nhân
- Theo quan niệm của Giáo hội Công giáo: “Hôn nhân, một cách chung nhất có thể được xác định như một sự xếp đặt của mỗi một xã hội để điều chỉnh mối quan hệ sinh lý giữa đàn ông và đàn bà. Nó là một hình thức xã hội luôn luôn thay đổi trong suốt quá trình phát triển của mối quan hệ giữa họ, nhờ đó xã hội xếp đặt và cho phép họ sống chung với nhau, quy định quyền lợi và nghĩa vụ của họ”.
-> Định nghĩa khó hiểu, dễ gây hiểu nhầm cho người được rằng hôn nhân phụ thuộc vào xã hội, bị xã hội chi phối, áp đặt. Chưa thể hiện được giá trị và ý nghĩa của hôn nhân đối với xã hội.
- Theo từ điển Nhân học của Thomas Barfied: “Hôn nhân, thể chế xã hội kèm theo những nghi thức xác nhận quan hệ tính giao giữa hai hay nhiều người thuộc hai giới tính khác nhau (nam, nữ), được coi nhau là chồng và vợ, quy định mối quan hệ và trách nhiệm giữa họ với nhau và giữa họ với con cái của họ. Sự xác nhận đó, trong quá trình phát triển của xã hội, dần dần mang thêm những yếu tố mới.”
-> Định nghĩa khá đầy đủ nhưng vẫn chủ yếu đi vào việc mô tả hình thức, chưa đề cập tới giá trị của hôn nhân
- Theo học giả Kathleen Gough: “Hôn nhân là một mối quan hệ được thiết lập giữa một người phụ nữ và một người/hoặc hơn một người, mà qua đó một đứa trẻ được sinh ra bởi người phụ nữ trong hoàn cảnh không bị cấm bởi các qui tắc của mối quan hệ này là phù hợp với các quyền chung về thân phận của các thành viên bình thường của xã hội của đứa bé hoặc giai cấp xã hội của nó.”
-> Định nghĩa hôn nhân của Kathleen Gough dành để mô tả hôn nhân trong chế độ mẫu hệ, nhấn mạnh vai trò của người phụ nữ hơn là một mối quan hệ bình đẳng giới.
- Theo học giả Friedrich Engels cho rằng: Hôn nhân là một quá trình xã hội mà mô hình mẫu của nó là sự kết hợp giữa một người đàn ông và một người đàn bà, là sự kiện làm biến đổi những thành viên của nó, làm thay đổi quan hệ giữa những người thân thuộc của mỗi bên và duy trì những khuôn mẫu xã hội thông qua việc sinh đẻ cùng với một số quyền lợi và nghĩa vụ đi kèm. ( Trích “Nguồn gốc gia đình của chế độ tư hữu và của nhà nước”)
-> Định nghĩa nặng về học thuật, mang tính triết học, khó hiểu.
2. Nhận xét: Những định nghĩa về tôn giáo trên được đưa ra dựa vào lĩnh vực chuyên môn mà tác giả nghiên cứu nên sẽ rất áp đặt và học thuật. Hôn nhân là một hiện tượng xã hội có lịch sử cụ thể, phụ thuộc vào truyền thống và quan niệm sống của từng dân tộc, do đó hôn nhân và nghi thức của nó ở mỗi vùng, mỗi khu vực rất khác nhau.
3. Phân loại các định nghĩa:
- Đặc trưng giống (cấp zero): Văn hóa tổ chức – hôn nhân là một mối quan hệ được xã hội thừa nhận
- Đặc trưng loài:
• Hôn nhân là để duy trì nòi giống
• Hôn nhân để thiết lập một gia đình mới
• Hôn nhân được đánh dấu bằng lễ cưới
• Hôn nhân hợp pháp phải được đăng ký trước pháp luật
• Hôn nhân là một mối quan hệ bình đẳng giới
4. Định nghĩa về hôn nhân mà đại đa số mọi người vẫn hiểu đó là việc một người nữ và một người nam đăng ký kết hôn, tổ chức đám cười và về sống chung với nhau, sinh con đẻ cái, mối quan hệ này được mọi người thừa nhận và gọi là quan hệ vợ chồng.
5. Lập bảng so sánh:

6. Có thể định nghĩa hôn nhân dưới góc nhìn văn hóa học như sau:
“Hôn nhân là giữa một người nam và một người nữ dựa trên nguyên tắc hoàn toàn tự nguyện, cơ sở của sự tự nguyện là tình yêu chân chính. Hôn nhân cũng là sự liên kết bình đẳng giữa người nam và người nữ , bình đẳng về địa vị xã hội, về kinh tế và văn hóa. Việc đăng ký kết hôn phải tuân theo quy định của pháp luật để mối quan hệ hôn nhân trở nên hợp pháp và được pháp luật bảo vệ”