VỐN HIỂU BIẾT THẨM ĐỊNH THƠ

Huỳnh Thạch Thảo

Thơ dễ làm; nhưng không dễ chinh phục người bằng thơ. Thơ hay, không hẳn cả bài, nhiều khi chỉ một chữ dùng đắt cũng là quá đủ. Yêu cầu của thơ là “tinh”, chứ không phải là “đa” bạn à.

CÂU CHUYỆN NGÔN NGỮ

Phạm Việt Hưng

Là một danh hoạ bậc nhất của thế kỷ XX, Pablo Picasso đồng thời mang dáng dấp của một nhà hiền triết khi ông nói: “Nghệ thuật là một lời nói dối làm cho chúng ta nhận ra sự thật” (Art is a lie that enables us to realize the truth). Nhận định này ẩn chứa nhiều tư tưởng sâu sắc về hội hoạ, nhưng đồng thời cũng gợi ý rằng hội hoạ là một dạng ngôn ngữ đặc biệt, cùng với các ngôn ngữ khác giúp cho chúng ta tiếp cận tới chân lý ngày càng sâu sắc hơn.

BẢN NĂNG, VĂN HÓA VÀ NHÂN CÁCH

TS. Hồ Bá Thâm

Bản năng và văn hóa là một vấn đề rất quan trọng, như một cặp phạm trù, một quan hệ tất yếu phổ biến trong quá trình tiến hóa, tha hóa và phát triển của con ngừời, của nhân cách có ý nghĩa phương pháp luận triết học nhân văn rất sâu sắc còn ít được nghiên cứu sâu, có hệ thống.

VĂN HÓA GIA ĐÌNH

Lê Ngọc Văn

Từ hướng tiếp cận xã hội học về văn hóa, tác giả bài viết đưa ra cách hiểu về khái niệm văn hóa gia đình: những đặc trưng, quy luật hình thành và phát triển; cấu trúc, chức năng; đối tượng và các nội dung nghiên cứu của văn hóa gia đình. Hướng tiếp cận xã hội học về văn hóa gia đình co thể giúp cho các nhà nghiên cứu xã hội học gia đình có thêm những cơ sở khoa học cho việc triển khai các công trình nghiên cứu văn hóa gia đình và sự biến đổi của văn hóa gia đình Việt Nam.

VỀ ĐẶC TRƯNG VÀ CHỨC NĂNG ĐỊNH HƯỚNG CỦA GIÁ TRỊ

ThS. Vũ Thị Phương Lê

(Trường Đại học Vinh)

 Trong bài viết này, tác giả đã trình bày một số đặc trưng cơ bản của giá trị, như tính có ích, chủ quan và khách quan, tính hai mặt, tính lịch sử và tính nhận thức được...; đồng thời, phân tích chức năng định hướng của giá trị. Theo tác giả, giá trị không phải là yếu tố bất biến, nó thay đổi theo môi trường và hoạt động thực tiễn của con người. Những chuyển đổi lớn về mặt kinh tế, lịch sử và xã hội sẽ dẫn đến sự biến đổi giá trị và vai trò định hướng của nó.

THỜI HIỆN ĐẠI CÒN LẠI NHỮNG GÌ?
TRIẾT HỌC VÀ VĂN HOÁ TRONG TIẾN TRÌNH
TỚI KỶ NGUYÊN TOÀN CẦU

GS. WILLIAM SWEET

Chuyên ngành triết học và tôn giáo, Đại học St. Thomas, Canada

Người dịch: ThS. CAO THU HẰNG

(Viện Triết học, Viện Khoa học xã hội Việt Nam)

Trong bài viết này, tác giả tập trung làm rõ những đặc trưng của tính hiện đại còn lưu giữ lại trong suy tư triết học trong kỷ nguyên toàn cầu. Để giải quyết vấn đề trên, tác giả đã luận giải hai vấn đề cơ bản: 1/ Triết học “xuất hiện từ văn hóa” có nghĩa là gì? 2/ Những luận điểm cho vấn đề triết học xuất hiện từ văn hóa.

Tác giả đã trình bày sự phê phán quan điểm hậu hiện đại. Để vừa tránh được những thách thức vừa giữ lại được một số nguyên tắc của thuyết hiện đại, tác giả đưa ra quan điểm về triết học với tư cách cái xuất hiện từ văn hóa và không bao giờ tách khỏi văn hóa, đồng thời khẳng định thuyết hiện đại tiếp tục có vị trí quan trọng và khả năng tạo ra đóng góp to lớn trong một thế giới thừa nhận tính đa dạng của triết học.

N.I. KONRAD:

GIẢI THÍCH VĂN BẢN VÀ SO SÁNH VĂN HỌC

PGS.TS. Trịnh Bá Đĩnh
Phòng Lý luận, Viện văn học

Theo cách nhìn của Konrad thế giới (chính xác hơn là Cựu lục địa) thời cổ trung đại gồm 3 vùng văn hóa lớn, trong mỗi vùng có phần văn hóa chủ chốt và những nền văn hóa “vệ tinh”: đó là vùng Đông phần gồm văn hóa Trung Quốc và các nước Đông Á; vùng Trung phần gồm văn hóa Iran và các nước Trung - Cận Đông, Bắc Ấn Độ, Trung Á; vùng Tây phần - văn hóa Hy-La và các nước châu Âu ngày nay.

CÀNG ÍT SỬ DỤNG QUYỀN LỰC THÌ QUYỀN LỰC CÀNG LỚN

                                            GS. Hoàng Ngọc Hiến

Vô vi là một cách làm biết nương theo cái "tự nhiên" của sự vật, tức là sự phát triển của nội lực sự vật, không nôn nóng cậy quyền lực, để can thiệp một cách chủ quan, vũ đoán. Hiểu như vậy thì minh triết vô vi của Lão tử gần với minh triết của Thomas Jefferson đã nghiệm rằng: "chúng ta càng ít sử dụng quyền lực thì quyền lực của chúng ta càng lớn".

TRIẾT HỌC LIÊN VĂN HOÁ: KHÁI NIỆM VÀ LỊCH SỬ

TS. CHOE HYUNDOK

Trung tâm nghiên cứu và truyền thông Hàn Quốc, Berlin

Bài viết trình bày và phân tích sự hình thành, phát triển của một bộ môn triết học mới – Triết học liên văn hoá. Triết học liên văn hoá không phải là một chuyên ngành triết học, như Lôgíc học, Mỹ học, Đạo đức học… Nó đề cập đến mọi chủ đề của triết học từ cái nhìn liên văn hoá. “Đối thoại” đóng vai trò một nguyên lý, một thành phần căn bản của triết học liên văn hoá. Theo tác giả, triết học liên văn hoá đặt ra sự khai mở chính bản thân triết học để hội nhập với tiến trình quy tụ các nền văn hoá khác nhau, bởi sự đối thoại chung là cách thức để đạt tới tính phổ quát.

BÀN THÊM VỀ KHÁI NIỆM “GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC”

ThS. Đoàn Quốc Thái

Học viện Kỹ thuật Quân sự

Trong bài viết này, tác giả bước đầu xác định và luận giải một số tính chất cơ bản của giá trị đạo đức, như tính xã hội, tính lịch sử cụ thể, tính định hướng cho hành động của con người,… Đồng thời, tác giả cũng phân tích quan hệ giữa giá trị đạo đức với các quy tắc, chuẩn mực đạo đức; làm rõ sự thống nhất và khác biệt giữa chúng.