KHÔNG GIAN VĂN HÓA
TRONG TRUYỆN NGẮN JHUMPA LAHIRI

Trần Huỳnh Nhị

KHÔNG GIAN VĂN HÓA
TRONG TRUYỆN NGẮN JHUMPA LAHIRI

Trần Huỳnh Nhị

Jhumpa Lahiri, nhà văn Mỹ gốc Ấn, đoạt nhiều giải thưởng danh giá chỉ với hai tập truyện ngắn Người dịch bệnh và Vùng đất lạ: O.Henry (1999), Pen Hemingway (1999), Pulitzer (2000), Frank O’Connor (2008). J.Lahiri xem viết văn là lối thoát duy nhất cho tình trạng sống lưỡng cư của bản thân, một kiếp sống có quá nhiều những điều nan giải, không thể dứt bỏ, lãng quên, làm ngơ hay che giấu - kiếp sống của kẻ tha hương. Tác phẩm của cô tập trung khai thác cuộc sống của những người Ấn nhập cư thuộc thế hệ thứ nhất và thứ hai, những người luôn nỗ lực để khẳng định nhân dạng và bản sắc đặc thù của mình.

VĂN HÓA QUẢN LÝ PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY:
NHỮNG SO SÁNH BƯỚC ĐẦU

ThS. Đinh Công Hoàng

Thế giới ngày nay đang dấy lên nhu cầu thiết lập một trật tự thế giới đa cực, nơi mà không một lực lượng hay giá trị tối cao nào có thể chi phối những nền văn hóa khác vì những mục đích kinh tế và chính trị của mình. Trong lĩnh vực quản trị nhân sự, hiện có những tranh cãi sôi nổi về sự xung đột giữa các giá trị truyền thống của văn hóa quản l‎ý phương Tây và những giá trị về tinh thần, “giá trị chia sẻ” từ phần còn lại của thế giới. Có hay không, việc giá trị phương Tây đã và đang phủ nhận tầm quan trọng của các nền văn hóa tinh thần.

SỰ KHÁC BIỆT ÂM NHẠC PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY

Ths. Lê Vinh Hưng

Khoa Sư phạm Âm nhạc

Trường ĐH Sư phạm nghệ thuật trung ương

Âm nhạc nói riêng, cũng như văn hoá nói chung của người phương Đông và người phương Tây, ngoài những giá trị chung, sự tương đồng và sự giao thoa văn hoá còn có những nét khác biệt nhất định. Những nét khác biệt ấy được quy định bởi điều kiện sinh sống, những nét đặc trưng riêng trong tiến trình phát triển lịch sử xã hội, truyền thống, phong tục, tập quán sinh hoạt xã hội và tâm lý cộng đồng…

VẤN ĐỀ GIÁ TRỊ QUAN CHÂU Á:
NGHIÊN CỨU SO SÁNH CHÂU Á VÀ PHƯƠNG TÂY

Hồ Sĩ Quý
(Viện Thông tin KHXH Việt Nam)

Vanhoahoc.vn: Bàn về sự khác biệt giá trị giữa Châu Á và phương Tây, các nhà nghiên cứu thường có những ý tưởng chung là: Ở các xã hội Châu Á chắc chắn có những giá trị đặc thù so với phương Tây. Trong xã hội hiện đại, chúng có thể ưu trội hơn so với các giá trị phương Tây. Cần phải đề cao giá trị Châu Á trong sự phát triển của xã hội hiện đại.

 Theo tác giả bài viết, sự khác biệt đáng phải bàn luận trước hết là khác biệt về giá trị quan chứ không nhất thiết phải là khác biệt giữa các giá trị. Với các nền văn hoá khác nhau, thông thường bảng giá trị hay hệ thống giá trị cũng khác nhau. Tuy nhiên, các giá trị cụ thể trong mỗi hệ thống giá trị phần nhiều lại thường giống nhau. Rất hiếm có giá trị đặc thù về tính cách con người chỉ riêng biệt thuộc về một dân tộc nào đó.

 Giá trị quan - đó là hệ thống các giá trị cá nhân và giá trị xã hội đã định hình và tạo thành quan điểm, quan niệm, tâm thế, có ý nghĩa nhìn nhận, đánh giá và định hướng đối với con người và cộng đồng trong quá trình điều chỉnh cách sống, lối sống và hành vi. Giá trị quan của mỗi cộng đồng được thể hiện trong tương quan vị trí của từng giá trị trong bảng giá trị, tương quan đó thường là sản phẩm lâu dài của lịch sử sinh tồn và phát triển của mỗi nền văn hoá.

 Với quan niệm như trên, tác giả cho rằng những nét ưu trội của giá trị quan Châu Á là có thật. Sẽ là sai lầm nếu không chú ý thỏa đáng đến sự khác biệt này trong nghiên cứu so sánh giữa các nền văn hoá.

GS. VLADIMIR KOLOTOV VÀ VIỆT NAM

Trần Ngọc Thêm (giới thiệu)

Vanhoahoc.edu.vn – Vào 8.00 ngày 9-2-2012, tại phòng D201 Trường Đại học KHXH & NV (12 Đinh Tiên Hoàng, Q.1, Tp. HCM), Trung tâm Văn hóa học Lý luận và Ứng dụng tổ chức buổi nói chuyện nhan đề “Địa chính trị trong truyền thống văn hoá Đông Á: cái nhìn từ nước Nga”. Người trình bày là GS.TSKH. Vladimir Kolotov (проф., д.и.н. Владимир Николаевич Колотов), Trưởng bộ môn lịch sử các nước Viễn Đông thuộc Khoa Đông phương học, Đại học Quốc gia Saint Petersburg (Восточный факультет СПбГУ) của thành phố cố đô nước Nga Saint-Peterburg (trước đây là Leningrad), Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh (Институт Хо Ши Мина) của Đại học này, Chủ tịch Hội Hữu nghị Nga - Việt tại Saint-Petersburg, thành viên Uỷ ban Quốc gia Nga của Hội đồng Hợp tác An ninh Châu Á - Thái Bình Dương (CSCAP).

TỪ HỌC THUYẾT NHO GIA
NHÌN NHẬN SỰ GIAO LƯU VĂN HOÁ
GIỮA ĐÔNG Á VỚI PHƯƠNG TÂY VÀ CÁC VẤN ĐỀ KHÁC

 Dương Bảo Quân

Ban Á Phi, Học viện Quan hệ quốc tế, Đại học Bắc Kinh

Do sự khác biệt giữa hai nền văn hoá Đông Tây, rất nhiều nhân sĩ phương Tây thiếu sự hiểu biết và lý giải về nền văn hoá truyền thống Đông Á lấy học thuyết nho gia làm trung tâm. Đồng thời rất nhiều dân chúng Đông Á còn có sự hiểu lầm trong việc nhìn nhận văn hoá và giá trị phương Tây. Vì vậy, đi sâu vào nghiên cứu và thảo luận truyền thống văn hoá Đông Á và quan niệm giá trị được tạo nên do tác động của chúng, những vấn đề và sự mâu thuẫn nảy sinh trong sự giao lưu với văn hoá và quan niệm giá trị phương Tây đã trở thành một chủ đề rất thú vị.   

THỂ DIỆN NGHỊCH VÀ THỂ DIỆN THUẬN

TRONG VĂN HÓA ỨNG XỬ CỦA PHÁP VÀ VIỆT NAM

 (QUA PHÂN TÍCH TỤC NGỮ VÀ CA DAO)

Phạm Thị Anh Nga

Khoa tiếng Pháp, ĐH Ngoại ngữ Huế

Tục ngữ ca dao là một bộ phận quan trọng trong vốn văn hoá dân gian của mỗi một dân tộc, gắn liền với cuộc sống của cộng đồng dân tộc đó. Nó được sáng tác, điều chỉnh và lưu truyền từ đời này sang đời khác, và phản ánh những kinh nghiệm đúc rút từ thực tế sống của nhân dân, cũng như tâm tư tình cảm của những con người thuộc về cộng đồng đó. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi thử tiến hành một “cách đọc” tục ngữ ca dao Pháp và Việt Nam, nhằm khai thác một góc cạnh nhỏ trong văn hoá ứng xử của các dân tộc Pháp và Việt Nam, liên quan đến thể diện nghịch và thể diện thuận, là một khía cạnh của phép lịch sự, mà các nhà nghiên cứu đã dựa vào để phân loại các dân tộc ngữ (ethnolecte) khác nhau.

PHƯƠNG ĐÔNG VÀ PHƯƠNG TÂY

Phạm Quỳnh

“Nền văn minh của chúng ta tự nó đã trở thành không vĩnh cửu đối với những ai đã không sinh ra trong nó và vì nó” (Keyserling). Chúng ta sống trong một thời kỳ khủng hoảng của lịch sử thế giới. Đấy không phải là một lời sáo rỗng tầm thường, một công thức mơ hồ và có phần cường điệu. Đấy là một nhận xét cần thiết nếu ta nghĩ đến những hậu quả kinh khủng của bi kịch do cuộc va chạm giữa Phương Đông và Phương Tây gây ra trên thế giới.

LUẬN BÀN VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ MINH TRIẾT

(Góp phần định nghĩa minh triết)

Hoàng Ngọc Hiến

  Trong tiểu luận “Những dị biệt giữa hai nền triết lý Đông Tây” (1960) của Kim Định (1915-1997) tác giả đề nghị ước lệ phân biệt 3 ý niệm: triết lý, minh triết, triết học. Cho đến nay vẫn lưu hành một thành kiến cho rằng chỉ phương Tây mới có triết lý, phương Đông có tư tưởng, có Đạo học, có minh triết… nhưng không có triết lý. Với một cách ước định riêng thuật ngữ “triết lý”, Kim Định khẳng định: có triết lý phương Tây và có triết lý phương Đông ngay từ thời cổ (cổ đại và trung đại)